Culture.pl: Mikołaj Gliński – Polska i Białoruś – żywoty bliźniacze

Polska i Białoruś – żywoty bliźniacze

Od Poli Dec

Warto sobie przypomnieć, że z naszym wschodnim sąsiadem łączą nas nie tylko barwy narodowe, ale też ci sami bohaterowie w podręcznikach, żywe dziedzictwo jednego państwa i splecionej tradycji literackiej, a także wspólne marzenie o wolności.

Czytaj dalej

Pola Dec – Próba odtworzenia Wielkiej Lechii

PRÓBA ODTWORZENIA WIELKIEJ LECHII

Jadwiga Andegaweńska i Władysław Jagiełło (Piotr Stachiewicz/domena publiczna)

Biedne dziewczę, zmuszone przez panów małopolskich do poślubienie dzikusa, chwyta za topór, aby porąbać bramę zamku wawelskiego i uciec w ramiona swojego ukochanego księcia. Lecz, ponieważ już za życia świętą była, daje się przekonać do tego wstrętnego mariażu i cierpiąc straszliwe katusze składa siebie w ofierze dla dobra polskiej ojczyzny. Czyż nie tego uczymy się w szkole? Piękna to historyjka, wręcz wciągająca, jak libretto operowe lub brazylijska telenowela. I powtarzana przez naszych historyków bez zastanowienia od pokoleń, zamieszczana w podręcznikach i opracowaniach dla dzieci. Z czasów królowej Jadwigi i króla Władysława Jagiełły zachowało się tak wiele dokumentów, znamy tak wiele faktów, że aż wstyd, żeby poważni naukowcy powielali powyższe słowa krzyżackiej propagandy, które z wypiekami na twarzy powtarzała sobie gawiedź na jarmarkach ponad 600 lat temu.

Czytaj dalej

Wszystkiego najlepszego Przyjaciele Białorusini! – W Święto Wolnych Ludzi Wolnej Białorusi!

Wszystkiego najlepszego Przyjaciele Białorusini!

Od Poli Dec

Wszystkie legendy o rycerzach śpiących pod ziemią, a jest wiele miejsc na terenie Polski, gdzie takie legendy lokalnie funkcjonują, oznaczają moim zdaniem to, że będziemy wracać do mądrości przodków i ten powrót nas uratuje. Nie chodzi tylko o masowe odkrywanie starożytnych grobów i w ten sposób podnoszenie świadomości na temat naszej historii, ale także nawiązywanie do nieco bliższej przeszłości.
Taka myśl przyszła mi do głowy dziś rano jak oglądałam Biełsat, który wspominał protesty Wolnych Ludzi na Białorusi. Dziś ich święto – zakazane przez Łukaszenkę, i wszyscy o tym zapomnieli zapatrzeni w wojnę na Ukrainie. Ja znalazłam tekst na ten temat sprzed roku:

 

Czytaj dalej

Paweł Kazanecki: Polacy na Białorusi – obywatele czy zakładnicy?(Wykład dla Stowarzyszenia „Niklot”)

Polacy na Białorusi – obywatele czy zakładnicy?
Cała prelekcja jest ciekawa, ale zwracam uwagę na 2 momenty – raz, gdy prelegent stawia tezę, że protestantyzm (traktowany łącznie) już jest obecnie pierwszym wyznaniem Białorusi i dwa – stwierdzenie (to akurat dość oczywista, ale mało powtarzane) że wszyscy trzej kontrkandydaci Łukaszenki w 2020 (Babaryka, Cepkało, Cichanouski) działali za pieniądze Kremla i z jego akceptacją.

Czytaj dalej

OSW: Gospodarka na granicy upadku? Białoruś 2021 – co się dzieje? oraz Historia pewnej kobiety.

Gospodarka na granicy upadku? Białoruś 2021 – co się dzieje?

Kilka miesięcy temu cały świat patrzył na Białoruś. Protesty po wyborach prezydenckich odbiły się szerokim echem. Dzisiaj o Białorusi nie mówi się tak dużo. Tymczasem jej gospodarka jest w bardzo złym stanie. Białorusini zarabiają średnio jedynie około 500 dolarów, jednak ta statystyka może być myląca – sytuacja na białoruskiej prowincji jest o wiele gorsza.

Czytaj dalej

Racjonalista.pl: Mariusz Agnosiewicz – Polska, Białoruś, Międzymorze (Archiwum 2016)

Polska, Białoruś, Międzymorze (Archiwum 2016)

W moskiewskim serwisie „Rosyjska Planeta” ukazał się nader interesujący tekst Sergeja Aksenova pt. Wszyscy jesteśmy rosyjscy, który wymierzony jest w białoruski i ukraiński nacjonalizm. Autor przekonuje w nim, że ruchy narodowe na na Ukrainie a przede wszystkim Białorusi są sztucznymi tworami powstałymi pod wpływem Polski, i wymierzone są głównie w Rosję, podczas kiedy wszyscy powinni się zunifikować w ramach jednego politycznego narodu rosyjskiego. Autor uważa, że Łukaszenka wyciąga wnioski z ukraińskiego Majdanu, który na fali ruchu narodowego zmiótł prorosyjską władzę. Otóż według Aksenova, Łukaszenka zauważył, że na fali ukraińskiej społeczeństwo białoruskie nieuchronnie zmierza do takiego narodowego przebudzenia, i sam zamierza stanąć na czele tego ruchu narodowego, bo w przeciwnym razie przerodzi się on w opozycję, która go zmiecie.

Czytaj dalej

Biełsat: I Rzeczpospolita – polska czy niepolska? (2018) oraz Kulisy powstania I Rzeczpospolitej

I Rzeczpospolita – polska czy niepolska?

Pierwsza Rzeczpospolita

Historycy z Białorusi, Litwy i Polscy debacie historycznej Biełsatu INTERMARIUM próbowali odpowiedzieć na pytanie, czy I Rzeczpospolita reprezentowała poszczególne narody wchodzące w jej skład , czy była państwem kolonialnym, która spolonizowała litewskie, białoruskie i ukraińskie ziemie?

Czytaj dalej

Biełsat TV: USA usłyszą białoruski folklor

USA usłyszą białoruski folklor

„Where we are?” – tak nazywa się piosenka, którą Siarżuk Douhuszau zadedykował swojej żonie Wiolecie. W tym trudnym czasie wielu Białorusinów zadaje sobie to pytanie. „Gdzie jesteśmy, gdy trwa rewolucja?” Siarżuk to białoruski muzyk, multiinstrumentalista i folklorysta. Dzięki niemu przetrwało wiele starodawnych pieśni i rytuałów. Porozmawialiśmy z artystą właśnie w momencie, gdy miał lecieć do Ameryki, gdzie narodził się jego nowy projekt – zespół „Slavalacha”. Występy w USA to dla niego pieniądze na życie i twórcza samorealizacja. Praca na Białorusi to ciągłe obciążenie finansowe i walka z systemem. Ale Białoruś to dla muzyka ojczyzna, korzenie i dusza.

Wyjechać czy zostać? Czy można znaleźć kompromis? Pandemia tylko odsunęła w czasie odpowiedź na te pytania. Co wybierze Siarżuk? Co wybiorą Białorusini?

Czytaj dalej

Biełsat TV: Jak Lenin pomógł Kościuszce?

Jak Lenin pomógł Kościuszce?

Posłuchajcie języka białoruskiego, a zdziwicie się. Łatwiej go zrozumieć niż gwarę kaszubską, góralską i śląską, nie powiem już o języku serbsko-łużyckim. Przy minimalnej znajomości rosyjskiego po prostu czujesz się jak ryba w wodzie, momentami jest to język prawie że polski.

Czytaj dalej