Od Poli Dec
Na słynnym stanowisku archeologicznym Casas del Turuñuelo w Hiszpanii odkryto unikatowy obiekt.Wikimedia Commons, domena publiczna, Hiszpańska Narodowa Rada Badań Naukowych, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:AC_0450_Carro_ritual_05.jpgWikimedia Commons
Cała ta historia ze złożonymi w domu ofiarami i spaleniem całego domu oraz zasypaniem go popiołami przypomina wypisz wymaluj podobne zwyczaje z Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej opisywane przez Gorana Pavlovica w artykule „Burned house horizon” który tłumaczyliśmy na blogu. Link do niego podam na końcu tego materiału. Natomiast według Gorana obrzędowe ofiarne palenie domów a nawet całych osad trwało w Europie środkowej od 6500 lat p.n.e. do około 2000 p.n.e. Najważniejszym przedstawicielem tej tradycji była kultura Cucuteni-Tripolje. Zwróćcie uwagę na wspaniałe zabytki kultury trypolskiej w tamtym artykule i na zabudowę osadniczą, ale przede wszystkim na figurki – tam kamienne i bezrękie. Inna epoka, inne miejsce i i inna kultura a zwyczaj palenia domu ten sam.
Ten opisany tutaj przypadek spalonego obrzędowo domu to okres 500 p.n.e. na półwyspie Iberyjskim. Czyżby jakiś odprysk osadniczy, albo tylko obyczajowo-kulturowy i wierzeniowy z tej starej staroeuropejsko-słowiano-aryjskiej kultury Trypolskiej?
Z kolei celowe zasypanie całego tego obiektu przenosi nas do kultury, która stworzyła kompleks Gobekli Tepe. Tak zwane wózki obrzędowe z brązu i żelaza, czyli inaczej rydwany obrzędowe / wotywne także są znane z kilku innych miejsc w Europie, w tym wschodniej i środkowej.
Czy jest możliwe, że mamy do czynienia z jakąś ciągłością obrzędową od 10.800 p.n.e., poprzez 6500 p.n.e i 3500-2000 p.n.e., aż wreszcie do 500 p.n.e., która wciąż jeszcze nie do końca została zidentyfikowana i udokumentowana archeologicznie, a obecna była w różnych kulturach zbierackich i rolniczych??? A może to grupa kapłańska, wtajemniczona i zamknięta, jak ta w Arkaim, i wędrująca z różnymi ludami, w różnym czasie, ale niosąca od tysiącleci te same wierzenia i ten sam obrządek domo-palenia i zasypywania?
Paula Drechsler – Przez 2500 lat spoczywał pod ziemią. Unikatowe odkrycie w Hiszpanii
Archeolodzy dokonali unikatowego odkrycia podczas kolejnego sezonu prac na słynnym stanowisku Casas del Turuñuelo w Hiszpanii. Miejsce to jest jednym z najważniejszych stanowisk związanych z tajemniczą kulturą Tartessos – bogatą społecznością Półwyspu Iberyjskiego, która zaniknęła ok. 2500 lat temu.
Tajemnicza kultura i nowe odkrycie na słynnym stanowisku archeologicznym
Stanowisko archeologiczne Casas del Turuñuelo znajduje się w gminie Guareña, prowincji Badajoz w Hiszpanii. Stanowi ono cenny ślad po Tartessos, bogatej i wysoce rozwiniętej społeczności Półwyspu Iberyjskiego, która zanikła w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach. Teorie mówią o najazdach, katastrofach naturalnych i zapaści gospodarczej. Ludność ta pozostawiła po sobie unikalne skarby.
Pierwsze prace wykopaliskowe w Turuñuelo rozpoczęto w 2015 roku. Archeolodzy odkryli wówczas monumentalny budynek, który – po wielkiej uczcie i złożeniu ofiar – mieszkańcy celowo podpalili. Następnie zasypali go ziemią, tworząc ogromny kopiec. Dzięki temu cała struktura wraz z wyposażeniem zachowała się w dobrym stanie przez ok. 2500 lat.
Podczas trwających od wielu lat badań, archeolodzy dokonali wielu cennych odkryć na stanowisku Turuñuelo. W budynku złożono w ofierze dużo luksusowych przedmiotów, a także ok. 50 zwierząt, w tym wiele koni.
W czerwcu 2026 r. ogłoszono nowe odkrycie. Do wyjątkowych znalezisk z Turuñuelo dołączył dobrze zachowany fragmenty rydwanu, wykonany w większości z brązu. Bogato zdobiony obiekt prawdopodobnie był wykorzystywany podczas rytuałów.
Wielka ceremonia i jej ślady. Unikatowy rydwan wotywny
Wóz wotywny to symboliczny przedmiot o charakterze religijnym, składany w intencji błagalnej lub jako dar dziękczynny. Znaleziony w Casas del Turuñuelo model to obiekt unikatowy – badacze podkreślają, że nie ma żadnego bezpośredniego odpowiednika na Półwyspie Iberyjskim, ani pod względem konstrukcji, ani bogactwa dekoracji.
– W Turuñuelo odnaleziono wyjątkowy brązowy rydwan wotywny, unikatowy na Półwyspie Iberyjskim – zaznacza urząd gminy Guareña. – Obiekt zachował dekorację przedstawiającą różne postacie mitologiczne. Podczas ósmej kampanii wykopaliskowej odkryto również setki fragmentów kości słoniowej.
Do naszych czasów przetrwała mniej więcej połowa wozu – w tym dwa koła i część głównej skrzyni. Mimo że obiekt jest niekompletny, jego stan pozwala dokładnie przyjrzeć się temu, jak został wykonany. Rydwan powstał z wielu elementów z brązu, łączonych z częściami żelaznymi, co świadczy o bardzo wysokim poziomie rzemiosła specjalistów sprzed 2,5 tys. lat.
Kunszt i bogactwo. Odkrycie z Turuñuelo robi wrażenie
Wóz znaleziono w części budynku o charakterze rytualnym, gdzie wcześniej odkryto m.in. niezwykły ołtarza.
Szczególnie imponująca jest dekoracja rydwanu. Znajdują się na nim przedstawienia postaci i stworzeń mitologicznych. Widoczny jest m.in. symbolizujący siłę wody i przyrody Achelous, bóg rzeki, a także gryfy i atlanty. Według badaczy, to bogactwo motywów pokazuje, że społeczność Tartessos była w kontakcie z kulturami śródziemnomorskimi.
Odkrycie potwierdza zatem istnienie wymiany luksusowych przedmiotów i idei między społecznościami Półwyspu Iberyjskiego a światem grecko-etruskim w V wieku p.n.e.
Kolejny krok do lepszego poznania tajemnic Tartessos
Badacze podkreślają, że identyfikacja unikatowego rydwanu jest kolejnym krokiem do lepszego poznania społeczności Tartessos. Sam wóz będzie jeszcze szczegółowo analizowany, aby ustalić jego dokładną funkcję i znaczenie.
Odkrycie to część kolejnej serii badań archeologicznych prowadzonych w Casas del Turuñuelo. Ósma kampania wykopaliskowa objęła nowe obszary dużego kopca, odsłaniając kolejne pomieszczenia i elementy architektury. Oprócz części wozu wotywnego znaleziono również inne cenne przedmioty, jak brązowe naczynia, fragmenty kości słoniowej, czy paleniska.
Czytaj też OEC: