Od Poli Dec
To jedno z najbardziej niezwykłych odkryć ostatnich lat związanych z historią pszczelarstwa. Doskonale zachowana pradawna barć, czyli gniazdo pszczół przygotowane przez człowieka ponad 1400 lat temu, została odnaleziona na Podkarpaciu. Na żywo zobaczymy ją podczas Expo2Bee w Targach Kielce. Wydarzenie odbędzie się w sobotę i niedzielę 11 i 12 kwietnia.
Już wkrótce świadectwo dawnych czasów będzie można zobaczyć na własne oczy podczas targów pszczelarskich Expo2Bee w kieleckim ośrodku wystawienniczym.
Do Kielc przyjedzie Bractwo Bartne, które od lat odtwarza jedną z najstarszych form pszczelarstwa – bartnictwo, czyli hodowlę pszczół w pniach drzew. Organizacja działa w Puszczy Augustowskiej i przywraca wiedzę, która przez wieki była fundamentem funkcjonowania leśnych społeczności. Na Expo2Bee zaprezentują najstarsze zachowane gniazdo pszczele – eksponat, który pozwala zajrzeć w przeszłość i zrozumieć, jak wyglądała relacja człowieka i pszczół setki lat temu.
Historia najstarszej barci
Podczas wybierania piasku ze żwirowni w okolicach Leżajska wydobyty został pień dębu, który razem z innymi pniami został przewieziony do pobliskiego tartaku, po wyschnięciu miały z niego powstać deski. Pień przeleżał nietknięty kilka lat, a gdy pracownicy tartaku w końcu go przecięli, okazało się, że w środku znajduje się gniazdo pszczele.
– Barć w całości zarosła i nie była widoczna z zewnątrz. Ktoś pewnie przestał używać tego gniazda, więc otwór z czasem zarósł – tłumaczy Piotr Piłasiewicz, prezes Bractwa Bartnego.
Dąb skrywał w swoim wnętrzu fragment historii. Wydrążona przestrzeń nosiła wyraźne ślady działalności człowieka. Była to klasyczna barć, przygotowana ręką bartnika. W środku odnaleziono pozostałości gniazda pszczelego oraz struktury świadczące o tym, że pszczoły funkcjonowały tam przez długi czas.
To odkrycie jest tak wyjątkowe, ponieważ zachowane barcie sprzed ponad tysiąca lat należą do absolutnej rzadkości. Drewno zazwyczaj ulega naturalnemu rozkładowi, a ślady działalności człowieka zanikają. W tym przypadku pień dębu stał się naturalną kapsułą czasu, chroniącą wnętrze przez setki lat.
Bractwo Bartne na Expo2Bee w Kielcach
Znalezisko potwierdza, że już w pierwszych wiekach naszej ery ludzie na terenach dzisiejszej Polski prowadzili zorganizowaną gospodarkę bartną. Nie były to przypadkowe działania. Barcie tworzono świadomie, wykorzystując wiedzę o zachowaniach pszczół i strukturze drzew. Dziś takie odkrycia mają ogromne znaczenie nie tylko dla archeologii, ale także dla współczesnego pszczelarstwa i ekologii. Pokazują bowiem, że przez stulecia człowiek potrafił współistnieć z pszczołami w sposób znacznie bardziej naturalny i zrównoważony.
Barć jest częścią ekspozycji Muzeum Kultury Bartniczej w Augustowie rozbudowanego w ramach projektu INTERREG Polska-Litwa.
– Bartnictwo to nie tylko sposób pozyskiwania miodu. To relacja człowieka z naturą, która przez wieki była częścią naszej kultury – mówi Piotr Piłasiewicz z Bractwa Bartnego.
Eksperci podkreślają, że odkrycia takie jak to z Podkarpacia zmieniają spojrzenie na historię pszczół i ludzi. To dowód na to, że już 1400 lat temu istniały rozwinięte formy gospodarowania oparte na obserwacji przyrody, a nie jej podporządkowywaniu.