Kurkuma – lekarstwo dla ludzi, psów i kotów

Kurkuma – lekarstwo dla ludzi, psów i kotów

800px-curcuma_longa_001

 

kurkuma

 

curcuma_longa_-_kohler-s_medizinal-pflanzen-199

Ostryż długi (Curcuma longa L.) – nazywany także ostryżem Zohary, kurkumą długą, ostryżem indyjskim, kurkumą, szafranem indyjskim – gatunek byliny z rodziny strelicjowatych. Rośnie dziko w Indiach, jest uprawiany w wielu krajach o klimacie tropikalnym[3].

Morfologia i biologia
Pokrój
Roślina o wysokości do 1 m i prostej, wzniesionej i nierozgałęzionej łodydze[4].
Kłącze[5]
Jajowate, podłużnie jajowate, gruszkowate lub cylindryczne, często krótko rozgałęzione. Długość do 6 cm, szerokość do 15 mm. Kłącze główne wykazuje blizny po bocznych rozgałęzieniach. Powierzchnia jest punktowana i brunatnawożółta, żółta lub brunatnawoszara, delikatnie prążkowana. Przełam jest ziarnisty, gładki, niewłóknisty, lekko błyszczący, jednolicie pomarańczowożółty. Posiada wąską korę, ciemniejszą na zewnątrz.
Liście
W dolnej części łodygi wyrasta naprzemiennie, rzędami 4-6 liści pochwiasto obejmujących łodygę. Mają długość do 50 cm[4].
Kwiaty
Pęd kwiatowy jest bezlistny, na jego szczycie wyrasta duży kłos kwiatowy. Kwiaty żółte, dość długie, o rurkowatym kielichu. Są 3-krotne, mają jeden słupek i pręcikowie złożone z jednego płodnego pręcika i 4 prątniczków tworzących warżkę. Przysadki białe, o różowych szczytach[4].
Owoc
Owocem jest torebka[4].
Zastosowanie
Roślina lecznicza
Surowiec zielarski[5]

Kłącze ostryżu długiego (Curcumae longae rhizoma) – całe, stabilizowane (przez gotowanie lub poddanie działania pary wodnej), wysuszone kłącze z usuniętymi korzeniami i warstwą zewnętrzną. Surowiec powinien zawierać nie mniej niż 25 ml/kg olejku eterycznego i cechować się 2,0% obecnością pochodnych dicynamoilometanu, w przeliczeniu na kurkuminę.

Działanie

Kurkumina wykazuje działanie przeciwzapalne, a jej pochodna – desmetylokurkumina działanie antyoksydacyjne. W krajach azjatyckich uważa się, że długotrwałe przyjmowanie kurkumy zmniejsza zachorowalność na nowotwory, szczególnie przewodu pokarmowego. Przeprowadzone na zwierzętach badania wykazały, że kurkumina hamuje wzrost guza raka jajnika oraz angiogenezę. Alkoholowe wyciągi z kłącza kurkumy stosuje się także przy leczeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego: uczucie pełności, wzdęcia i zaparcia spowodowane niedostatecznym wydzielaniem żółci i niedrożnością dróg żółciowych, przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, kamicy żółciowej, zaburzeniach trawiennych wywołanych niedoborem żółci, w stanach atonicznych i skurczowych mięśni gładkich dróg żółciowych oraz w pooperacyjnym zastoju żółci[6].

Roślina przyprawowa

Zmielona, wysuszona bulwa ma nazwę kurkuma i jest używana jako aromatyczna przyprawa do potraw[4] oraz jako dodatek do mieszanek przyprawowych takich jak curry czy sambar masala.

Wartość odżywcza

Wartość odżywcza
Ostryż długi
(w 100 g)
Wartość energetyczna 1461 kJ (349 kcal)
Białka 6,3 g
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 14% 14% 14% 14%
M 11% 11% 11% 11%
Węglowodany
Przyswajalne 0 g
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
M 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
Błonnik 2,6 g
AI 19–30 31–50 51–70 70+
K 10% 10% 12% 12%
M 6,8% 6,8% 8,7% 8,7%
Tłuszcze 5,1 g
Makroelementy
Wapń 150 mg
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 15% 15% 13% 13%
M 15% 15% 15% 13%
Magnez 278 mg
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 90% 87% 87% 87%
M 70% 66% 66% 66%
Mikroelementy
Żelazo 67 mg
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 372% 372% 838% 838%
M 838% 838% 838% 838%
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[7]
Roślina barwierska
  • Dawniej używany był do barwienia tkanin[4]. Jako żółty barwnik stosowany przez Izraelitów wymienia go biblijna Pieśń nad Pieśniami (4,13-14)[8].
  • Używany jako wskaźnik odczynu ph do wyrobu papierków wskaźnikowych, które w roztworach alkalicznych barwią się na czerwono, a w obojętnych są żółte[4].
Roślina kosmetyczna

Obecnie stosowana głównie do barwienia szminek do ust, podkładów pod makijaż i płukanek do włosów. Olejek kurkumowy bywa stosowany do wyrobu perfum o typie orientalnym[9].

Roślina ozdobna

Obecnie jest uprawiany jako ozdobna roślina pokojowa także w krajach o zimniejszym klimacie, również w Polsce[6].

Podziel się!
Ten wpis został opublikowany w Nauka i odkrycia i otagowany jako . Dodaj odnośnik do ulubionych.