Od Poli Dec

Majowie i Zapotekowie w pewnym momencie koegzystowali w tym samym rejonie, a nawet handlowali między sobą. A jak wyglądał stopień ich rozwoju? Badania archeologiczne przeprowadzone w mieście Monte Albán w południowym Meksyku ujawniają istotne różnice między tymi cywilizacjami. W szczególności chodzi o postępy astronomiczne, co może przełożyć się na poważną zmianę w postrzeganiu dawnej Mezoameryki.

Co dokładnie udało się ustalić i dlaczego naukowcy mówią o przełomie? Jak wyjaśniają, rozszyfrowali zapiski pozostawione przez cywilizację Zapoteków, identyfikując w nich najstarszy znany kalendarz księżycowy regionu. Odkrycie przesuwa początki udokumentowanych obserwacji faz Księżyca o około 850 lat wcześniej niż najstarsze znane przykłady pochodzące z kultury Majów.

Badacze analizowali inskrypcje wyryte na monumentach i stelach odnalezionych w Monte Albán, jednym z najważniejszych ośrodków politycznych i religijnych kultury Zapoteków. Miasto, położone na szczycie góry dominującej nad Doliną Oaxaca, przez wiele stuleci  stanowiło centrum życia społecznego regionu. Właśnie tam archeolodzy natknęli się na tajemnicze znaki, których znaczenie przez dziesięciolecia pozostawało niejasne.

Zespół kierowany przez Johna Justesona i Justina P. Lowry’ego doszedł do wniosku, że jeden z powtarzających się glifów nie oznaczał wydarzenia religijnego ani politycznego, jak wcześniej sądzili uczeni. Zamiast tego najprawdopodobniej odnosił się do liczby dni, które upłynęły od pierwszego pojawienia się sierpa Księżyca po nowiu. Taki sposób zapisu pozwalał mieszkańcom Monte Albán śledzić kolejne fazy naturalnego satelity naszej planety i tworzyć precyzyjne przewidywania oparte na obserwacjach astronomicznych.

Zapotekowie najwyraźniej osiągnęli niektóre postępy w astronomii ponad 800 lat wcześniej, niż Majowie

Aby potwierdzić swoją interpretację, naukowcy połączyli metody archeologiczne, epigraficzne, lingwistyczne i astronomiczne. Korzystając z nowoczesnych modeli komputerowych, odtworzyli warunki obserwacyjne panujące nad Doliną Oaxaca między VII a I wiekiem p.n.e. Następnie porównali możliwe momenty pierwszej widoczności młodego Księżyca z datami zapisanymi na zabytkach. Spośród tysięcy potencjalnych kombinacji tylko niewielka liczba odpowiadała zarówno zapisom astronomicznym, jak i późniejszym tradycjom kalendarzowym zachowanym wśród ludności zapoteckiej.

Według autorów badań najstarsze inskrypcje związane z tym systemem można datować nawet na V wiek p.n.e. Oznacza to, że rozwinięte metody obserwacji Księżyca funkcjonowały wśród Zapoteków już ponad 2200 lat temu. Dotychczas za najstarsze znane przykłady podobnych zapisów uznawaliśmy znacznie nowsze dokumenty związane z cywilizacją Majów. Nowe ustalenia sugerują, że część wiedzy astronomicznej przypisywanej później Majom mogła mieć wyraźnie starsze korzenie. 

Obserwowanie regularnych cykli księżycowych wymagało od ówczesnych mieszkańców wieloletniego gromadzenia danych i ich dokładnej analizy. Autorzy wcześniejszych prac podkreślali, że późniejsze kalendarze Majów wykorzystywały skomplikowane modele matematyczne pozwalające przewidywać kolejne fazy Księżyca oraz zaćmienia. Najnowsze odkrycie sugeruje, iż fundamenty tych systemów mogły zostać opracowane znacznie wcześniej przez astronomów zapoteckich.

źródło: https://www.focus.pl/artykul/cywilizacja-zapotekow-rozwoj-astronomii