Od Poli Dec
Zespół archeologów odkrył w West Norfolk niezwykle rzadki skarb z epoki żelaza mający ok. 2 tys. lat. Norfolk Carnyx nie jest przypadkowym zbiorem przedmiotów codziennego użytku, ale zestawem symboli statusu, prestiżu i władzy wojennej dawnych celtyckich plemion. Znaleziska te są rzadkie, nie tylko w kontekście brytyjskim, ale i ogólnoeuropejskim.
Odkrycie skarbu Norfolk Carnyx
Odkrycia dokonano podczas rutynowych wykopalisk archeologicznych prowadzonych przez Pre-Construct Archaeology w ramach standardowego procesu planowania poprzedzającego zabudowę mieszkaniową na prywatnej działce kilka kilometrów od Thetford. To, co początkowo wyglądało na gęstą bryłę gleby, wkrótce okazało się jednym z najważniejszych znalezisk z epoki żelaza w Europie w ostatnich dziesięcioleciach.
To niezwykłe odkrycie ma ogromne znaczenie dla naszego zrozumienia starożytnej kultury brytyjskiej. Z przyjemnością współpracujemy z Pre-Construct Archaeology, Norfolk Museums Service i National Museums Scotland, aby kontynuować badania i konserwację tych rzadkich i delikatnych obiektów oraz zapewnić ich stabilność i ochronę na przyszłość. Z niecierpliwością czekamy na odkrycie i podzielenie się historią społeczności Norfolk, która była właścicielami i użytkownikami tych przedmiotów.Claudia Kenyatta CBE i Emma Squire CBE, współdyrektorki Historic England
Znalezisko zostało wydobyte w jednym bloku ziemi i dopiero badania obrazowe – prześwietlenia rentgenowskie oraz tomografia komputerowa – ujawniły gęsto upakowany zestaw metalowych artefaktów, co pozwoliło zaplanować bezpieczną konserwację. To wyjątkowe odkrycie zostało zaprezentowane szerokiej publiczności w programie BBC „Digging for Britain” w styczniu 2026 r.
Militarne artefakty plemienia Icenów
Najcenniejszym znaleziskiem jest niemal kompletna trąba bojowa z epoki żelaza, czyli karnyks (carnyx). Tego typu instrumenty z głowami zwierząt były używane przez plemiona celtyckie w całej Europie do zagrzewania wojowników w bitwie. Fascynowały też Rzymian, którzy często przedstawiali je jako trofea wojenne.
Odkryty egzemplarz jest jednym z zaledwie trzech znanych z Wielkiej Brytanii i jednym z najbardziej kompletnych znalezisk w Europie: zachował się nie tylko dzwon w kształcie zwierzęcej głowy, ale także rurka oraz ustnik.
Zbiór uzupełnia głowa dzika z blachy brązowej, pierwotnie pochodząca ze sztandaru wojskowego, pięć trzpieni tarczowych oraz żelazny przedmiot o nieznanym pochodzeniu.
Konserwacja
Po wydobyciu w bloku ziemi skarb trafił do Norfolk Museums Service, gdzie konserwatorzy przeprowadzili mikroekskawację. Polega to na usuwaniu osadów milimetr po milimetrze, przy jednoczesnym stabilizowaniu korodujących metali i dokumentowania przez archeologów każdego etapu prac.
Stan karnyksu i towarzyszących mu przedmiotów jest niezwykle delikatny. Każdy element musi zostać zabezpieczony i udokumentowany, zanim będzie można go bezpiecznie oddzielić od otaczającej gleby.Jonathan Clark, starszy konserwator, Norfolk Museums Service
Nieinwazyjne badania skanami pozwoliły odtworzyć układ obiektów w ziemi, co w przyszłości pomoże odpowiedzieć na pytania o cel ich złożenia. Mógł to być bowiem depozyt rytualny… albo prowizoryczny schowek z czasów wojennych.
Depozyt datowany jest wstępnie na I wiek naszej ery i wiązany z okresem, w którym wschodnia Brytania znajdowała się pod wpływem lub kontrolą plemienia Iceni, znanego z późniejszego powstania Boudiki przeciw Rzymowi. Choć nie ma pewności, czy to właśnie Iceni złożyli te przedmioty w ziemi, lokalizacja, chronologia i ikonografia wyraźnie wpisują znalezisko w ich strefę wpływów.
Źródło: Heritage Daily, Pre-Construct Archaeology, Historic England. Zdjęcie
źródło: https://android.com.pl/nauka/1013090-archeologia-odkrycie-norfolk-carnyx/