Od Poli Dec
Petroglify odkryto na skałach u stóp góry Erciyes w centralnej Anatoli
Archeolodzy natrafili w dystrykcie Develi w prowincji Kayseri, w sercu Centralnej Anatolii, na prehistoryczne ryty naskalne, których wiek szacuje się na około 8000 lat.
Odkrycie, obecnie oczekujące na oficjalną rejestrację, oferuje rzadki wgląd w jedną z najwcześniejszych tradycji symbolicznych regionu, rozwiniętą długo przed powstaniem cywilizacji hetyckiej.
Nowo zidentyfikowane petroglify zostały wyryte na ciemnych powierzchniach wulkanicznych, które przeważają na terenach na południe od góry Erciyes. Wstępne analizy sugerują, że ryty pochodzą z późnego neolitu lub wczesnego chalkolitu, czyli okresu, w którym na anatolijskim płaskowyżu pojawiały się osiadłe społeczności rolnicze i pasterskie. Badacze, cytowani przez agencję IHA, podkreślają, że każde nacięcie, niezależnie od tego, czy przedstawia zwierzę, figurę ludzką czy motyw geometryczny, stanowi ślad jednej z pierwszych form symbolicznego wyrazu.
Wczesne miejsca rytualne i komunikacyjne? Odkrycie tureckich archeologów
Położenie stanowiska w pobliżu dawnych źródeł wody i otwartych szlaków stepowych wskazuje, że mogło ono pełnić funkcję miejsca spotkań, komunikacji lub praktyk rytualnych. Choć znaczenie rycin pozostaje niejasne, naukowcy sugerują, że mogły one odzwierciedlać pierwotne formy wiary, tożsamości i wspólnotowego działania. To z kolei mogło stanowić punkt wyjścia dla późniejszych systemów religijnych regionu.
Podobne przykłady sztuki naskalnej znane są z południowo-wschodniej i wschodniej Anatolii – stele z Hakkari czy ryciny z wulkanicznego płaskowyżu Niğde. Jednak znaleziska z centralnej części kraju nadal należą do wyjątkowej rzadkości. Odkrycie w Develi znacząco uzupełnia zatem wiedzę o tym, jak w okresie neolitu rozwijały się praktyki symboliczne na terenie Anatolii.
Trwa analiza znaleziska i proces rejestracji
Rycinami zajmują się obecnie Dyrekcja Muzeum Kayseri oraz Regionalna Rada ds. Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Po rejestracji przeprowadzone zostaną szczegółowe analizy, w tym mapowanie fotogrametryczne oraz mikroskopowe badania śladów narzędzi. Mają one pomóc w rekonstrukcji technik wykonania rytów i ustaleniu ich chronologii.
Eksperci podkreślają, że odkrycie może zmienić sposób interpretowania wczesnych praktyk symbolicznych w Anatolii. Wskazuje ono, że zorganizowana ekspresja symboliczna mogła istnieć na tych terenach tysiące lat przed powstaniem państwa hetyckiego.
Znaczenie odkrycia w Develi dla badań nad prehistorią Anatolii
Petroglify z Develi wzmacniają obraz Anatolii jako obszaru, w którym rozwijały się nie tylko innowacje rolnicze, lecz również pierwsze przejawy złożonej świadomości symbolicznej. Badacze podkreślają, że dalsze prace pozwolą lepiej zrozumieć, jak starożytne społeczności definiowały własną tożsamość, relacje z otoczeniem i niewidzialnymi siłami, które starały się interpretować.