Od Poli Dec
Chakasja słynie z dziesiątek kurhanów, gdzie odkryto płyty misternie zdobione różnymi scenami. Zdjęcie poglądowe.Kartazon Dream, CC BY-SA 2.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0Wikimedia Commons
Syberia to ogromna kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji. Rozciąga się na ponad 10 milionów km² i słynie z terenów, które wciąż skrywają wiele tajemnic przeszłości. Z tego względu region ten jest miejscem licznych badań – tym razem naukowcy poinformowali o nowym odkryciu z Chakasji.
Odkrycie na Syberii. Wyjątkowe zabytki Chakasji
Archeolodzy dokonali nowego odkrycia podczas prac w rejonie askiskim w Chakasji na Syberii. To jeden z istotnych krajobrazów archeologicznych w Eurazji – występuje tu gęsta koncentracja liczących tysiące lat kurhanów. Badacze zidentyfikowali teraz w zamkniętych grobowcach kamienne płyty z wyrytymi petroglifami.
To znalezisko pozwoliło teraz po raz pierwszy dokładnie datować niektóre motywy w sztuce praktykowanej przez społeczności, które wieki temu zasiedlały te tereny. Badane cmentarzyska były użytkowane od epoki brązu przez ponad 3000 lat, co dało rzadki przekrój zmian w sztuce i rytuałach.
Zagadka syberyjskich petroglifów. Nowe odkrycie
Petroglify zwykle spotykane są na odsłoniętych powierzchniach skalnych rozproszonych po całej Syberii, przede wszystkim w Kotlinie Chakasko-Minusińskiej. Ustalenie ich wieku w warunkach otwartego terenu od zawsze stanowiło dużą trudność dla badaczy, ponieważ brakowało tam powiązanych odkryć archeologicznych pozwalających na precyzyjne datowanie.
Identyfikacja rytów w zamkniętych grobowcach pozwoliła poniekąd rozwiązać tę zagadkę – petroglify zachowały się w nienaruszonych kontekstach archeologicznych, dzięki czemu ich wiek można było określić na podstawie wyposażenia grobowego i konstrukcji pochówku. Zdaniem naukowców z Instytutu Historii Kultury Materialnej (IHMC) Rosyjskiej Akademii Nauk, stwarza to wyjątkową okazję do szerszych ustaleń – wyznaczenia wiarygodnych ram chronologicznych dla sztuki naskalnej całego regionu.
Tysiące lat historii. Ślady dawnych społeczności Syberii
Część płyt – datowanych głównie na okres od VIII w. p.n.e. do II w. n.e. – przedstawiała realistyczne sceny, np. człowieka i psa polujących na dużego zwierza. Inne, późniejsze zdobienia zawierały abstrakcyjne motywy, takie jak spirale czy uproszczone postacie. Detale scen odpowiadają znaleziskom z grobów (np. kształtom broni), co dodatkowo potwierdza datowanie.
Badania pokazują, że płyty z petroglifami trafiały do kurhanów na różne sposoby. Część z nich celowo wkomponowano w grobowce, co sugeruje ich rytualne i symboliczne znaczenie. Inne znaleziono przewrócone lub uszkodzone, co wskazuje, że późniejsi budowniczowie używali dawnych świętych kamieni jedynie jako materiału budowlanego, co odzwierciedla zmianę podejścia do ich symboliki, podaje agencja TASS. Odkrycie w tej części Rosji ukazuje więc także zmiany w wierzeniach, życiu codziennym oraz rytuałach dawnych społeczności południowej Syberii, gdzie znajdują się kompleksy pogrzebowe kultur afanasjewskiej, okuniewskiej i tagarskiej.