Od Barnima
Tłumaczenie Czesław Białczyński

Agnieszka Pikulicka – Tengrism in Central Asia. From ancient belief to cultural phenomenon (Odcinek 34: Tengrizm w Azji Środkowej. Od starożytnej wiary do zjawiska kulturowego)
Hi all,
Cześć wszystkim,
Once upon a time, when the Eurasian steppe was governed by Turkic and Mongolic nomadic tribes and people lived according to the rhythm of nature, they worshipped Tengri, the god of the sky. Genghis Khan and the rulers of the Turkic khaganates adhered to this belief system, known as Tengrism, before Islam began to spread across the region beginning in the 8th century.
Dawno, dawno temu, gdy stepy euroazjatyckie były rządzone przez tureckie i mongolskie plemiona koczownicze, a ludzie żyli zgodnie z rytmem natury, czcili Tengri, boga nieba. Czyngis-chan i władcy kaganatów tureckich wyznawali ten system wierzeń, znany jako tengrizm, zanim islam zaczął rozprzestrzeniać się w regionie od VIII wieku.
However, Tengrism was never fully eradicated. Its practices survived among Central Asian communities in everyday rituals, customs, and beliefs. While the Soviet Union sought to suppress it through systemic atheism, Tengrism — like Islam — persisted underground.
Jednak tengrizm nigdy nie został całkowicie wykorzeniony. Jego praktyki przetrwały wśród społeczności Azji Środkowej w codziennych rytuałach, zwyczajach i wierzeniach. Podczas gdy Związek Radziecki próbował go stłumić poprzez systemowy ateizm, tengrizm – podobnie jak islam – przetrwał w podziemiu.
In the late 1980s, with perestroika, the ancient belief system gained new traction among people in the region who were longing for purpose and a renewed sense of belonging. Yet in the ensuing years, through the collapse of the Soviet Union and the nation-building processes across newly independent Central Asia, Tengrism never became the dominant faith.
Pod koniec lat 80., wraz z pierestrojką, starożytny system wierzeń zyskał nową popularność wśród mieszkańców regionu, którzy tęsknili za sensem życia i odnowionym poczuciem przynależności. Jednak w kolejnych latach, w wyniku upadku Związku Radzieckiego i procesów narodowowyzwoleńczych w nowo niepodległej Azji Środkowej, tengrizm nigdy nie stał się dominującą religią.
Why is that? What is Tengrism in the first place? And why did Kazakhstan refuse to register it as an official religion?
Dlaczego? Czym w ogóle jest tengrizm? I dlaczego Kazachstan odmówił zarejestrowania go jako oficjalnej religii?
To explore these questions and more, I have invited Abigail Scripka, a doctoral candidate at the Leibniz Centre for Contemporary History in Potsdam, Germany, who studies Tengrism in Kazakhstan with a particular focus on the period of perestroika.
Aby zbadać te i inne kwestie, zaprosiłem Abigail Scripkę, doktorantkę w Centrum Historii Współczesnej im. Leibniza w Poczdamie w Niemczech, która bada tengrizm w Kazachstanie, ze szczególnym uwzględnieniem okresu pierestrojki.
I hope you will enjoy this one!
Have a great end of the week.
— Agnieszka
Mam nadzieję, że ten artykuł się Państwu spodoba! Miłego końca tygodnia. — Agnieszka
źródło:https://turantales.substack.com/p/episode-34-tengrism-in-central-asia
Michał Pędracki: Tengryzm – neopogaństwo ludów tureckich?(Wykład dla Stowarzyszenia „Niklot”, 2022)
żródło: https://www.youtube.com/watch?v=NM7XZRlQfUU