Czerwona kapusta kiszona i jarmuż w naszej sistańskiej (słowiano-istyjsko-skołockiej) kuchni.

Czerwona kapusta kiszona i jarmuż w naszej sistańskiej kuchni

11-17-farmindy-red-cabbageKapusta znana była już w starożytności, stawiano na jej cześć świątynie. Według legendy główka kapusty powstała z łez Likurga, którego bóg wina ukarał za zniszczenie winnicy. W medycynie ludowej te okrągłe, zielone i czerwone, twarde warzywa królują wśród zdrowego jedzenia. Kapusta ma opinię ciężkostrawnego, niezdrowego warzywa. To prawda, ale tylko, gdy dodamy do niej mięso i tłuszcze zwierzęce. Jak czerwona kapusta wpływa na zdrowie?

Właściwości odżywcze, zdrowotne i lecznicze

Podobnie jak biała, jest niezwykle bogata w witaminy, minerały, błonnik i unikalne substancje o działaniu ochronnym i terapeutycznym. Jeśli wziąć 10 najbardziej skutecznych leczniczo roślin i przyjąć właściwości kapusty za 100 procent, to pozostałe mają: zboże – 30 %, cytryna 29 %, marchew 26 %, czosnek 25 %, cebula 23,5 %, borówka 21 %, ziemniak 20 %, winogrona 18 %, pietruszka 15 %.  Kapusta czerwona ma działanie przeciwnowotworowe – zawiera antocjany, (które odpowiadają również za jej charakterystyczną barwę), które mają właściwości przeciwutleniające. Razem z witaminami E, C i beta-karotenem zmniejszają ryzyko występowania zmian miażdżycowych i rozwoju nowotworów.
Kapusty – biała, włoska i czerwona mają zastosowanie zewnętrzne i wewnętrzne, zarówno świeże jak i gotowane. Szczególne właściwości mają jednak świeże liście kapusty. Stosowane zewnętrznie leczą: zapalenie oskrzeli, katar, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, egzemę, opryszczki, trądzik, odmrożenia, oparzenia, stłuczenia. Okłady ze świeżych liści kapusty mają tak mocne działanie, że czasami wywołują zaostrzenie się objawów. Taka reakcja jest objawem odtruwania i regeneracji leczonych tkanek. Im świeższe liście tym skuteczniejsze działanie okładów. Liście przed użyciem myjemy, suszymy i wykrawamy środkową żyłę główną. Następnie rozgniatamy liście wałkiem do ciasta na stolnicy aż do pojawienia się soku – wtedy liść jest gotowy do zrobienia okładu. Przykładamy go do chorego miejsca i bandażujemy je.

Wewnętrzne działanie kapusty jest zbawienne przy dolegliwościach gastrycznych, jelitowych, układu oddechowego i na ogólne osłabienie.
Kapusta zwiera duże ilości żelaza, magnezu i miedzi, dzięki czemu skutecznie wspiera leczenie anemii.

Sok ze świeżej kapusty (wyciskany przez sokowirówkę) jest lekarstwem na wątrobę, chorobę wrzodową i cukrzycę. Właściwości gojące i zabliźniające soku z kapusty są wykorzystywane przy leczeniu zapalenia wrzodziejącego okrężnicy. Skutek leczniczy zawdzięczamy kleistym śluzom roślinnym, siarce, solom potasowym i witaminie U, która chroni śluzówki. Płukanie gardła sokiem z kapusty oczyszcza, goi i zabliźnia stany zapalne.

Okłady z liści kapusty dają również doskonałe efekty kosmetyczne, przede wszystkim dzięki dużej zawartości siarki, pierwiastka, który korzystnie wpływa na wygląd skóry, włosów i paznokci. Półgodzinny okład na twarz regeneruje i oczyszcza skórę, poprawia krwiobieg, absorbuje skupiska tłuszczu z tkanki podskórnej.  Enzymy mlekowe kapusty działają silnie dezynfekująco na przewód pokarmowy. Nie należy więc ich niszczyć płukaniem kiszonej kapusty. Sok z kiszonej kapusty jest lekarstwem na dolegliwości przewodu moczowego, układu oddychania i jelit.

Coraz głośniej mówi się o właściwościach przeciwnowotworowych kapusty – obecne w niej związki chemiczne (indole) pomagają w profilaktyce raka o podłożu hormonalnym: jajników, piersi, prostaty i jąder.

Kapusta czerwona ma wszystkie zalety lecznicze białej kapusty, ale lżejszą konstrukcję, więc idealnie nadaje się do faszerowania. Jej aromat jest przyjemniejszy, dlatego bywa chętniej dodawana do zup i rosołów. Niedoceniana na naszych stołach. Swój kolor zawdzięcza antocyjanom, czyli najsilniejszym przeciwutleniaczom. Jest wyjątkowo bogata w tiaminę, czyli witaminę B1. Ma jej aż 77 mcg w 100 g, podczas gdy biała o ponad 20 mcg mniej. Czerwona kiszona kapusta ma nieco delikatniejszy smak i jest zdrowsza od białej, bo ma dużo antyutleniaczy jak selen i witamina E.

Kiszenie kapusty czerwonej

Czerwona kapusta jest cennym źródłem witamin, minerałów oraz błonnika pokarmowego, dzięki czemu świetnie sprawdza się przy dietach odchudzających, dostarczając nam niezbędnych składników odżywczych. Za charakterystyczną barwę tej kapusty odpowiadają antocjany, które wspólnie z beta – karotenem i witaminami obniżają ryzyko występowania zmian miażdżycowych i nowotworów. Antocyjany są najsilniejszym przeciwutleniaczem.

 

Kiszona z kminkiem

Czerwoną kapustę obrać z wierzchnich liści, opłukać, osuszyć i poszatkować. Do poszatkowanej kapusty, dodać szczyptę soli, cukru i kminku. Całość wymieszać. Zależy nam na tym, by kapusta wypuściła jak najwięcej soku. Można odstawić na 30 minut i po tym czasie kontynuować jeszcze kilka minut mieszanie. Przełożyć do dużego kamiennego naczynia i mocno ubić.  Kapusta powinna być zakryta własnym sokiem, nie może być sucha, bo się zepsuje. Na wierzch kapusty można położyć duży talerz i obciążyć go czymś, np. wyparzonym, czystym kamieniem. Wierzch garnka należy przykrywamy czystą szmatką, ścierką kuchenną, ręcznikiem płóciennym. Po upływie tygodnia do dwóch kapusta jest ukiszona, ma piękny purpurowy kolor i nadaje się do jedzenia. Można ją przełożyć do słoików i wynieść do ciemnej, chłodnej piwnicy. Można też pasteryzować, ale nie jest to konieczne. Ukiszoną czerwoną kapustę można też pozostawić w naczyniu kamiennym, ale należy ją przewietrzyć nakłuwając w kilku miejscach drewnianym kijkiem, trzonkiem łygi, lub czymś podobnym. Potem znów ubić, obciążyć kamieniem i odstawić w chłodne, ciemne miejsce w piwnicy.
Inny sposób z przyprawami
1 główka kapusty czerwonej,
sól, ziele angielskie, kminek, liść laurowy.Kapustę drobno posiekać. Można posłużyć się mikserem. W dużej misce dokładnie wymieszać kapustę z solą, tak, by pojawił się sok. Ilość soli: około 1 łyżka (16-17 g) na 1 kg kapusty. Opcjonalnie dodać ulubione przyprawy, np. wymienione powyżej. Kapustę umieścić w wysokim naczyniu, ubijając warstwami. Od góry powinien zebrać się sok. Słój umieścić w temperaturze ok. 18-20°C. Nazajutrz sprawdzić, czy nie trzeba  odgazować kiszonki, lekko ubijając od góry. Po kilku dniach kapusta zmieni kolor z niebieskawego na bardziej czerwony – to znak obniżenia się pH i gotowości do spożycia.
Czerwona kapusta kiszona z winem
1 bardzo duża główka kapusty czerwonej lub 2 małe,
1 marchewka (jak ktoś nie lubi, to pominąć),
100 ml czerwonego, wytrawnego wina,
2 łyżki soli,
2 łyżki cukru.
Kapustę obrać z uszkodzonych liści, umyć i drobno poszatkować. Wymieszać z solą i cukrem. Marchewkę obrać i zetrzeć na grubych oczkach tarki. Wymieszać z kapustą. Do gliniaka lub beczki włożyć 1/4 kapusty. Ubijać drewnianym tłuczkiem (np. trzonkiem od tłuczka od mięsa), aż wypuści dużo soku. Dodać kolejną część kapusty i znowu ubijać. Ważne jest aby soku było dużo. Ubijanie może potrwać z 15 minut. Gdy cała kapusta znajdzie się w gliniaku, dolać wino i kilka razy jeszcze zamieszać tłuczkiem. Można dodać kilka łyżek kwasu z ogórków, to szybciej ruszy fermentowanie. Przykryć talerzem i obciążyć kawałkiem cegły lub słoikiem z wodą. Ważne jest, aby cała kapusta była skąpana w soku, wtedy nie spleśnieje i na pewno się uda. Odstawić na tydzień w ciepłe miejsce. Codziennie należy odpowietrzać kapustę, czyli kilkukrotnie wsadzić tłuczek, aby powietrze uszło ku górze. Po tym czasie można gliniak wynieść do piwnicy i tam przechowywać przez całą zimę.
Czerwona kapusta kiszona z jabłkiem, cebulą, kminkiem i goździkami
  • 2 kg czerwonej kapusty
  • 3 łyżki soli (50 g)
  • 1 łyżka cukru (15 g)
  • 1 jabłko (250 g) starte na tarce
  • 1 cebula (150 g)  pokrojona w kostkę
  • 1 łyżeczka kminku
  • 5 goździków
  • 1,5 szklanki przegotowanej ostudzonej wody
  • ewentualnie 1/2 łyżeczki jogurtu naturalnego

Kapustę poszatkować, wymieszać z cebulą, jabłkiem, solą, cukrem, kminkiem i goździkami. Jogurt można dodać po to by „zaprogramować” właściwą fermentację bakteriami kwasu mlekowego. Kapustę przełożyć do kamionki i ugniatać aż puści sok. Jeśli kapusta puszcza mało soku to trzeba dodać wodę. Mocno ubić tak żeby kapusta była przykryta płynem. Nakryć talerzem, obciążyć go czymś. Odstawić w ciepłe miejsce. Po 7 dniach jest gotowa do spożycia, ale można kisić dłużej, jeśli chcemy żeby kapusta była kwaśniejsza, to dotąd dokąd nie jest dla nas wystarczająco kwaśna.

Which-cabbage-to-pickPotrawy z czerwonej kapusty

Generalnie z kiszonej czerwonej kapusty możecie oczywiście zrobić to wszystko co robicie z białej, a więc, bigos, czy żeberka duszone w kapuście, albo wegetariańskie odmiany bigosu w którym mięso zastępujemy suszonymi owocami (śliwki, morele, itp). Możemy też zrobić z niej zwykłą czerwona zasmażaną kapustę stanowiącą dodatek do kotleta (może być sojowy) tak jak wykonujemy biała kiszoną, gotowaną i zasmażaną kapustę. Tych przepisów nie będziemy tutaj oczywiście podawać. Żywcem przeszczepcie te z białą kwaszona kapustą i będzie na pewno dobrze, choć troszkę inaczej. Dla samego urozmaicenia warto tego spróbować. Tu pokażemy parę zupełnie odmiennych możliwości zastosowania czerwonej KISZONEJ kapusty.

Czerwona kiszona kapusta z fetą, orzechami włoskimi i gruszką

  • ok. 15-20 dkg czerwonej kiszonej kapusty
  • 1 gruszka
  • gruby plaster twardego sera feta (kozi solankowy ser bułgarski)
  • 4-6 orzechów włoskich
  • 1/2 czerwonej papryki
  • natka pietruszki
  • chili
  • oliwa
Do 20 deka kiszonej czerwonej kapusty wyjętej ze słoika, lub garnka (w którym się dotychczas kisiła) dorzucamy pokrojoną w kostkę gruszkę, cienkie paski czerwonej papryki, rozdrobnione orzechy i pokruszoną fetę. Dolewamy 2 łyżki oliwy, dosypujemy chili, i drobno usiekaną natkę zielonej pietruszki. Tak naprawdę nie wiem po co napisałem jak to zrobić, bo przecież z samego składu widać co z czym i jak. Świetnie smakuje i pięknie się komponuje kolorystycznie, a porcja jaką tutaj proponuję starcza dla dwóch średnio-żarłocznych sałatkozjadaczy, na jeden ząb.

Czerwona kiszona kapusta z pestkami dyni i słonecznika

składniki
ok 400 g kapusty czerwonej kiszonej
1 nieduża cebula lub 1 spora dymka
pęczek koperku
pęczek szczypioru lub szczypiorku
3 – 4 łyżki oleju rzepakowego
łyżka ziaren słonecznika
łyżka pestek dyni
sól
pieprzprzygotowanie

Zioła i cebulę posiekać. W misce wymieszać kapustę z ziołami, cebulą, ziarnami, dolać olej, sól i pieprz do smaku. Smacznego!

 

images

Czerwona kiszona kapusta gotowana z jabłkiem.

  • litrowy słoiczek czerwonej kapusty kiszonej
  • 2 duże jabłka
  • 1 cebula
  • 1 szklanka  wody źródlanej
  • 2 łyżki oleju słonecznikowego
  • 1 łyżka pieprzu ziołowego
  • pieprz czarny do smaku
  • 1 łyżka miodu
  • 1/2 szklanki startych orzechów włoskich

Kapustę przełóż do garnka, podlej szklanką wody, dodaj  pokrojone, obrane jabłka (bez gniazd nasiennych i pestek) i duś ok 10 minut.

Na rozgrzanym oleju zeszklij posiekaną cebulkę, dodaj ją  do kapusty razem z miodem i pieprzem ziołowym – wymieszaj. Dopraw ją do smaku pieprzem czarnym i duś jeszcze kilka minut. Po wyłożeniu do miseczki obficie posyp  startymi orzechami.

 

Surówka z czerwonej kiszonej z  ogórkami konserwowymi

30 dag kiszonej czerwonej kapusty
1 cebula
2 ogórki konserwowe
sól, pieprz, cukier
1-2 łyżki majonezu

Kapustę pokroić na mniejsze kawałki. Cebulę obrać i pokroić w drobną kostkę. Ogórki zetrzeć na tarce na dużych oczkach lub pokroić w kostkę, podobnie jak cebulę. Składniki sałatki wymieszać, doprawić do smaku solą, pieprzem i cukrem. Połączyć z majonezem i można podawać.

 

Narodowa Polska Biało-Czerwona (z białej i czerwonej kiszonej kapusty)

  • 10 dkg kiszonej białej kapusty
  • 10 dkg czerwonej kapusty
  • 1 mała marchewka
  • 1 mała cebula
  • 1/2 słodkiego jabłka
  • sól
  • cukier
  • pieprz
  • olej lub oliwa

Ścieramy na tarce z grubymi oczkami marchewkę, jabłko i czerwoną kapustę (możemy też kapustę drobno posiekać). Cebulkę siekamy w kostkę i przesalamy aby zmiękła. Wszystkie składniki łączymy w jednej misce i doprawiamy do smaku. Polewamy olejem, mieszamy i odstawiamy na godzinę. Taka porcja jest przewidziana na 2-3 osoby.

 

czkb_blog

Surówka z czerwonej kiszonej z pomidorami

 

  • 2 garści czerwonej kiszonej kapusty
  • 2 nieduże pomidory podłużne
  • 1 nieduża cebula biała lub czerwona
  • 4 orzechy włoskie
  • natka pietruszki lub inna zielenina
  • 2-3 łyżki oliwy
  • ząbek czosnku
  • sól, chili w płatkach, cząber

 

cebulę kroimy w cieniutkie piórka, lekko solimy i odstawiamy do zmacerowania. kapustę kroimy na drobniejsze kawałki. pomidory parzymy, obieramy ze skórki i kroimy w grubą kostkę. orzechy włoskie parzymy wrzątkiem i kroimy. wszystkie składniki łączymy, dodajemy oliwę, zmiażdżony ząbek czosnku i pozostałe przyprawy. dokładnie mieszamy by składniki dobrze się połączyły. posypujemy natka pietruszki lub inna zieleniną. warto by surówka chwilę postała by smaki się przegryzły. możemy podać z dobrym pieczywem albo np. z pieczonymi ziemniakami, kaszą itp.
Z koperkiem i kaparami
ok 250 g kapusty czerwonej kiszonej
1 nieduża czerwona cebula
2- 3 łyżki posiekanego koperku
łyżka posiekanej natki pietruszki
1 łyżka kaparów
1 duży ząbek czosnku, pokrojony w plasterki
papryka w płatkach do smaku
3 -4 łyżki oleju np kujawskiego czosnek+bazylia
1 łyżka octu balsamicznego – lub do smaku
sól
pieprz

Zioła i cebulę posiekać. Kapustę, jeżeli jest taka potrzeba, pokroić drobniej. W misce wymieszać kapustę z ziołami, cebulą, kaparami, czosnkiem, dolać olej, ocet balsamiczny, sól i pieprz i płatki paprykowe do smaku. Smacznego!
Kiszona kapusta czerwona gotowana z jabłkiem
 
  • litrowy słoiczek czerwonej kapusty kiszonej
  • 2 duże jabłka
  • 1 cebula
  • 1 szklanka wody źródlanej
  • 2 łyżki oleju słonecznikowego
  • 1 łyżka pieprzu ziołowego
  • pieprz czarny do smaku
  • 1 łyżka miodu
  • 1/2 szklanki startych orzechów włoskich
Kapustę wkładamy do garnka, podlewamy szklanką wody źródlanej, dodajemy pokrojone , obrane uprzednio jabłka i dusimy ok 10 minut. Na rozgrzanym oleju szklimy posiekaną cebulkę, dodajemy do kapusty razem z miodem i pieprzem ziołowym – mieszamy. Doprawiamy do smaku pieprzem czarnym i dusimy jeszcze kilka minut. Po wyłożeniu do miseczki obficie posypujemy startymi orzechami.

kapczerw

 Jarmuż na sistańskich stołach

Jarmuż (Brassica oleracea L. var. sabellica L.) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Jest to jedna z najstarszych odmian użytkowych tego gatunku. W starożytności uprawiana była jako roślina ozdobna i jadalna. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych

Curly-Kale

Jarmuż jest uważany za bardzo pożywne warzywo zawierające silne przeciwutleniacze i mające właściwości przeciwzapalne. Jest bogatym źródłem witaminy K, witaminy C, karotenoidów (β-karotenu, luteiny, zeaksantyny), a także wapnia. Podobnie jak brokuły i inne warzywa kapustowate zawiera sulforafan, związek mający właściwości przeciwnowotworowe. Jarmuż jest również doskonałym źródłem żelaza. Od niepamiętnych czasów aż do końca średniowiecza jarmuż był jednym z najpopularniejszych zielonych warzyw w całej Europie. Odmiany o kędzierzawych liściach istniały już W KRAJACH SŁOWIAŃSKICH 3500 TYSIĄCA LAT TEMU wraz z płasko-liściastymi, a w Grecji uprawa jarmużu jest udokumentowana zapisami  od czwartego wieku p.n.e. Dziś można je różnicować w zależności od odmiany na: niskiej, pośredniej lub wysokiej długości łodygi, z różnymi rodzajami liści. Liście występują w kolorach od jasnozielonego poprzez zielony, ciemnozielony i fiolet aż do fioletowozielonobrązowego. Rosyjska odmiana została wprowadzona do Kanady (a następnie do Stanów Zjednoczonych) przez rosyjskich kupców w XIX wieku.

Najważniejsze obszary uprawy jarmużu znajdują się w środkowej i północnej Europie oraz Ameryce Północnej i Azji. Roślina rzadko rośnie w tropikalnych obszarach, ponieważ preferuje chłodniejszy klimat. Toleruje prawie wszystkie rodzaje gleb pod warunkiem, że drenaż jest zadowalający. Jej zaletą jest oporność na działanie szkodników i chorób innych kapustowatych.

  • Niektóre kultywary są uprawiane jako rośliny ozdobne.
  • Jarmuż jest składnikiem tradycyjnych potraw staropolskich, rosyjskich, holenderskich, portugalskich i brazylijskich. Spożywany jest także w całej południowo-wschodniej Afryce, zwykle gotowany z mlekiem kokosowym i orzeszkami ziemnymi, serwowany z ugotowanym ryżem, albo z ugali lub fufu robionymi z kaszy kukurydzianej. W Japonii sok z jarmużu – znany jako aojiru, jest popularnym suplementem diety.
  • Jamuż jest nieskokaloryczny – jedna filiżanka to zaledwie 36 kcal i 0 g tłuszczu. Do tego zawiera mnóstwo błonnika, który reguluje poziom cukru we krwi, zmniejsza uczucie głodu i pobudza perystaltykę jelit.
  • Jarmuż to kopalnia żelaza – w przeliczeniu na jedną kalorię ma go więcej niż wołowina. Żelazo umożliwia wytwarzanie hemoglobiny, transportującej tlen z płuc do poszczególnych komórek organizmu, a jego niedobory skutkują m.in. anemią, przewlekłym zmęczeniem, wzmożoną podatność na infekcje i zaburzeniami regeneracji nabłonków.
  • Jarmuż obfituje w witaminę K, kluczową dla zdrowia kości i prawidłowego krzepnięcia krwi. Osoby przyjmujące leki rozrzedzające krew powinny skonsultować możliwość spożywania jarmużu z lekarzem.
  • Jarmuż jest cennym źródłem antyoksydantów (m.in. kwasu liponowego i karotenoidów), które hamują liczne procesy degeneracyjne wywołane stresem, wysiłkiem fizycznym, zanieczyszczeniem środowiska, czy stosowaniem używek.
  • Jarmuż działa przeciwzapalnie. Jedna filiżanka świeżych liści zaspokaja 10% dziennego zapotrzebowania na kwasy tłuszczowe Omega-3, które zmniejszają ryzyko zmian nowotworowych oraz chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym (np. RZS).
  • Jarmuż to cenny składnik diety przeciwcholesterolowej, chociażby ze względu na zawartość błonnika, który wiąże się z cząsteczkami cholesterolu i usuwa je z organizmu.
  • Jarmuż to skarbnica witaminy A, która chroni przez zmianami degeneracyjnymi narządu wzroku, wspomaga regenerację skóry, a także zmniejsza ryzyko pewnych typów nowotworów.
  • Jedna filiżanka surowego jarmużu może zaspokoić 120% dziennego zapotrzebowania na witaminę C, kluczową dla funkcji układu odpornościowego i metabolizmu komórkowego.
  • Zawarty w jarmużu wapń (ok. 10% dziennego zapotrzebowania na filiżankę) chroni przed ubytkami kośćca, warunkuje prawidłowy skurcz mięśni i uczestniczy w reakcjach odpornościowych.
  • Jarmuż sprzyja detoksykacji – błonnik, związki siarkowe i chlorofil oczyszczają ciało z toksyn i tym samym odciążają wątrobę.

 

Jarmuż właściwości

kale-curly-leaf

 

 

Jarmuż przeżywa swoją świetność! Ta odmiana kapusty jest bogata w antyoksydacyjne witaminy, mikroelementy i chlorofil, który działa antynowotworowo.

Jarmuż to odmiana kapusty. Jest bogaty w beta-karoten, witaminy: K, C, z grupy B i E. Zawiera sulforafan (ma działanie antybakteryjne i niszczy bakterie powodujące wrzody żołądka) i chlorofil, który hamuje przemiany zdrowych komórek w nowotworowe. Jarmuż jest również doskonałym źródłem żelaza, wapnia, fosforu i magnezu. Można go zjadać na surowo, smażyć (popularne są chipsy z jarmużu), gotować (jak każdą inną kapustę) oraz dodawać do zup i koktajli.

Jak jeść jarmuż?

 Potrawy z jarmużem

 

SONY DSC

 Jarmuż z buraczkami i dymką

liczba porcji: 4

składniki:
7-8 liści jarmużu
2 buraki
pęczek dymki
2 łyżki oliwy z oliwek
sok z połówki cytryny
2 ząbki czosnku
sól, pieprz

przyrządzanie:

Liście jarmużu dokładnie umyć. Wyciąć z nich twarde nerwy, a następnie posiekać. Buraki obrać, dymkę oczyścić, umyć i pokroić.

Buraki pokroić w drobną kostkę i dusić na odrobinie oliwy przez ok. 15 minut. Dodać posiekany jarmuż i dymkę. Dusić następne 7-8 minut, dodając wcześniej sok z cytryny, przeciśnięty przez praskę czosnek oraz sól i pieprz. Podawać na ciepło lub na zimno.

Chipsy z jarmużu

Jarmuż umyj, osusz, liście potnij na spore kawałki, a łodygę wyrzuć. Liście ułóż na papierze do pieczenia, posmaruj je oliwą z oliwek, posyp ulubionymi przyprawami i wstaw do piekarnika na 5 minut. Liście szybko stają się chrupiące.

 

Sałatka z jarmużu z boczkiem i krwistą pomarańczą

  • 2 krwiste pomarańcze
  • 2 garście jarmużu
  • 1 mała czerwona cebula
  • garść świeżej kolendry
  • 150-200 g pokrojonego w krótkie słupki wędzonego boczku

Na winegret:

  • 4 łyżki oliwy z oliwek
  • 1 łyżka soku z cytryny
  • sól, pieprz, lubczykJarmuż dokładnie myjemy. Pozbawiamy grubych łodyg, kroimy drobno. Przygotowujemy winegret i dokładnie łączymy go z jarmużem. Odstawiamy. Boczek podsmażamy na patelni na chrupko. Osuszamy na papierowym ręczniku. Myjemy, osuszamy i siekamy kolendrę. Obieramy pomarańcze. Kroimy je w plasterki a potem w ćwiartki. Kroimy cebule w piórka. Łączymy wszystkie składniki. Podajemy.
  • *jarmuż najlepiej jest spożywać na surowo. Połączony odpowiednio wcześniej (od kilku do 12 godzin) z winegretem nabierze delikatniejszego smaku i będzie smakował naprawdę wybornie. Dodatkowo tłuszcz wchodzący w skład winegretu ułatwi przyswojenie wartości odżywczych z jarmużu. Polecam spróbować. Marynowany w winegrecie jarmuż bardzo zyskuje na smaku.

 

Sałatka na ciepło

sałatka z jarmużu

Składniki:

Jarmuż, cebula, czosnek, marchewka, papryka, ulubione przyprawy (np. curry, mielona papryka słodka, garam masala), pół puszki ciecierzycy, ew. mleko kokosowe, jogurt grecki

Przygotowanie:

Na dużej patelni rozgrzej łyżkę oleju, wrzuć pokrojoną w piórka cebulę, po chwili dodaj rozgnieciony ząbek czosnku. Następnie wrzuć pokrojoną w kostkę marchewkę i pokrojoną w paski paprykę. Dopraw przyprawą curry, mieloną papryką, możesz dodać łyżeczkę indyjskich przypraw garam masala. Smaż przez 10 minut, aż warzywa będą miękkie. Jeśli zaczną się przypalać, podlej wodą. Następnie wrzuć grubo posiekany jarmuż i wymieszaj. Kiedy jarmuż zmięknie, dorzuć pół puszki ciecierzycy. wymieszaj i gotowe! Do takiej sałatki możesz dodać także mleko kokosowe albo podawać ją z łyżką jogurtu greckiego.

Szpinakowo-jarmużowe wrapy

Składniki:

Tortille (najlepiej pełnoziarniste), 3 garście jarmużu, opakowanie szpinaku baby, czosnek, ser: feta, ser pleśniowy albo parmezan, 2 łyżki jogurtu naturalnego

Przygotowanie:

Na patelni rozgrzej oliwę z oliwek i dodaj rozgnieciony ząbek czosnku. Wrzuć umyty i grubo posiekany szpinak oraz jarmuż. Smaż aż warzywa będą miękkie. Dodaj swój ulubiony ser: pokruszoną fetę, ser pleśniowy albo parmezan. Dodaj 2 łyżki jogurtu, wymieszaj i smaż jeszcze chwilę. Nakładaj dużą łyżkę nadzienia na tortille, rozsmaruj i zwiń. Takie wrapy możesz podgrzać w piekarniku albo na patelni.

Makaron z jarmużem i suszonymi pomidorami

Składniki:

Pełnoziarnisty makaron, jarmuż, czosnek, 3 suszone pomidory, papryczka chilli, parmezan

Przygotowanie:

Jarmuż podsmaż na oliwie. Dodaj rozgnieciony ząbek czosnku, pokrojone w paski suszone pomidory, papryczkę chilli. Wszystko podgrzewaj przez chwilę, wymieszaj z ugotowanym makaronem. Posyp płatkami parmezanu. Do takiego makaronu możesz dodać też zieloną lub czerwoną soczewicę.

 Jarmuż  zapiekany z rozmarynem i chlebem

 

  • 6 szklanek pełnoziarnistego pieczywa pokrojonego w kostkę ( około 1 cm x 1 cm)
  • 1,5 szklanki bulionu warzywnego
  • 2 łyżki oliwy
  • 1 duża czerwona cebula, posiekana w kosteczkę
  • 3 ząbki czosnku, przeciśnięte przez wyciskacz
  • 2 łyżeczki suszonego rozmarynu
  • 1 łyżeczka ziół prowansalskich
  • 1 duży pęk jarmużu, posiekany
  • 1/2 łyżeczki soli
  • 1/4 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
  • prażone orzechy piniowe lub pestki słonecznika, w wersji biedniejszej ( opcjonalnie!)

Rozgrzej piekarnik do 200 st. C. Foremkę z piekarnika wyłóż papierem do pieczenia lub formą sylikonową i lekko posmaruj olejem. W dużej misce wymieszaj pokrojony chleb z bulionem. Odstaw na bok. Na patelni rozgrzej oliwę i smaż cebulę do czasu, aż lekko zbrązowieje. Następnie dodaj przeciśnięty czosnek i podsmażaj chwilę. Cebulę z czosnkiem dodaj do chlebowej mikstury, wsyp rozmaryn i zioła prowansalskie. Całość wymieszaj i przełóż na formę do pieczenia. Rozłóż równomiernie, a następnie piecz przez około 25-30 minut, do czasu aż chleb się zarumieni i grzanki będą gotowe.  Zwilż dłonie oliwą i „masuj” posiekany jarmuż przez minutę. Ten zabieg sprawia, że liście stają się miękkie i delikatniejsze. Wyciągnij foremkę z grzankami, dodaj do nich jarmuż i wymieszaj. Włóż ponownie do piekarnika i piecz jeszcze 10 minut.

 

Wyciągnij, przypraw solą i pieprzem. Posyp orzechami lub pestkami. Podawaj na ciepło!

 

Pesto z jarmużu

Do blendera wrzuć: jarmuż, ząbek czosnku, natkę z pietruszki, pestki słonecznika, starty na tarce parmezan. Dolej oliwę z oliwek, dopraw solą, pieprzem i sokiem z cytryny. Połącz za pomocy blendera. Jeśli pesto będzie zbyt gęste, dolej łyżkę wody i ponownie zblenduj. Takie pesto świetnie smakuje z makaronem albo jako pasta do kanapek.

 

Sałatka z jarmużu i brukselek z sosem miodowo-musztardowym – PRZEPIS

Składniki:

  • kilka liści jarmużu
  • 2 marchewki
  • kilka brukselek
  • 2-3 łyżki prażonych pestek ze słonecznika
  • natka pietruszki
  • szczypta cukru
  • szczypta soli

Składniki na sos:

  • 2 łyżki musztardy chrzanowej
  • 2 łyżki miodu
  • 2 łyżki sosu sojowego
  • 10 łyżek oliwy
  • 2 łyżki soku z cytryny
  • szczypta pieprzu

Przygotowanie

Musztardę i miód wymieszać z sokiem z cytryny i sosem sojowym. Dolać olej, cały czas mieszając, aż sos uzyska gęstą  konsystencję. Doprawić do smaku mielonym czarnym pieprzem i cukrem. Wszystkie warzywa dokładnie myjemy. Liście jarmużu rwiemy na mniejsze kawałki. Brukselkę rozdzielamy na pojedyncze listki. Blanszujemy jarmuż z brukselką w lekko osolonej i osłodzonej wodzie. Studzimy warzywa. Marchewki obieramy i ścinamy na cienkie długie paski obieraczką. Marchew mieszamy razem z pozostałymi składnikami. Sałatkę polewamy sosem i obsypujemy obficie prażonymi pestkami słonecznika oraz drobno posiekaną natką pietruszki.

Zielony koktajl

Przygotowanie:

  • Nie ma nic prostszego(i zdrowszego) niż zielony koktajl! Wystarczy wybrać zdrową podstawę, np. 2 garście jarmużu i dodać do niej swoje ulubione składniki tradycyjnych koktajli, np. banan czy ananas. Do koktajlu warto dodać też sok z cytryny i kawałek imbiru. One przyspieszą metabolizm. Zielony koktajl możesz wypić na śniadanie. Wtedy dodaj do niego garść płatków owsianych, orkiszowych lub żytnich.

salatka-z-jarmuzu

Jarmuż jest warzywem niezwykle uniwersalnym. Dodawaj go do zup, gulaszów, sałatek, zapiekanek, a nawet do kanapek zamiast sałaty. Oto kilka pomysłów na proste przygotowanie jarmużu:

  • Zrób prostą sałatkę z posiekanego jarmużu, czerwonej papryki, cebuli, rodzynek i twojego ulubionego dressingu.
  • Uduś posiekany jarmuż z jabłkiem, ozdób posiekanymi orzechami włoskimi i skrob octem balsamicznym.
  • Wymieszaj pełnoziarnisty makaron z posiekanym jarmużem, orzeszkami pinii, serem feta i oliwa z oliwek.
  • Uduś posiekany drobno jarmuż z czosnkiem na oliwie z oliwek i podawaj tak jak szpinak.
  • Porwij liście na małe kawałki, spryskaj oliwą z oliwek, posyp szczyptą soli i piecz w piekarniku przez ok 10-15 minut.
Podziel się!

Dodaj komentarz

Zaloguj się lub zarejestruj aby komentować bez podpisywania i oczekiwania na moderację (od drugiego komentarza).

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.