Komentarze do: Karol Libelt (1807 – 1875) – filozof, powstaniec, Strażnik Wiary Słowian

Autor: Anna

Anna — Sun, 27 Oct 2019 22:00:13 +0000

Wpływ Karo;a Libelta na elity artystyczne na ziemiach polskich był znaczny. Z niedowierzaniem zauważyłam pomijanie jego wpływu na romantyków, w tym na Stanisława Moniuszkę. Wydaje mi się, że powinna dokonać się rewizja i zbadanie jaki wpływ miał ten bardzo poczytny autor na jemu współczesnych. Ze zdumieniem czytam np w biografii Libelta pióra Z. Grot o „wyższości Cieszkowskiego nad Libeltem, tylko, że czytany i popularny byl tylko Libelt””. Czyżby współczesne, po II wojnie światowej obwołanie Cieszkowskiego jako protomarksisty spowodowało deprecjację wpływu książek Libelta (poczytnych !!) na artystów lat 1844 – 1890 ???

Autor: bialczynski

bialczynski — Wed, 23 Dec 2015 16:17:30 +0000

Zarzut ignorowania starożytności słowiańskich jest często podnoszony niesłusznie przez różnych ludzi, którzy patrzą na działalność człowieka z poziomu wiedzy swojej własnej epoki (np XXI wieku), zamiast spojrzeć z poziomu epoki danego przedstawiciela Strażników. Nie każdy z nich był tak błyskotliwy żeby uznać związki języka słowiańskiego z perskim w XIX wieku, wtedy kiedy żył, był tylko jeden taki, i został przez oficjalną naukę obśmiany oraz zaszczuty, co żadnego ze Strażników działających w innych dyscyplinach niż językoznawstwo nie przekreśla, gdyż wnieśli zasługi nie do przecenienia na innych polach, specyficznych dla siebie.
Ten był filozofem a nie archeologiem, więc jego wypowiedzi na tematy archeologiczne w tamtych czasach należy traktować jako amatorskie. Natomiast filozofię trzeba traktować poważnie, tak samo jak jego działalność polityczną, społeczną, prosłowiańską, propolską i powstańczą. Przyznanie panteizmowi i racjonalności pozycji w systemie filozoficznym mesjańskim to jego wielka zasługa – tak jak i inne, np. przeciw rosyjskiemu PANSLAWIZMOWI.

Autor: bialczynski

bialczynski — Wed, 23 Dec 2015 15:49:19 +0000

Łącząc poglądy narodowe z demokratycznymi i lewicowymi od 1839 uczestniczył (z ramienia Tow. Demokratycznego Polskiego) w formowaniu rządu narodowego, a od 1846 wchodząc w skład rządu tworzonego
przez L. Mierosławskiego, co przypłacił więzieniem. W 1848 wziął udział w Wiośnie Ludów jako członek Poznańskiego Komitetu Narodowego. W latach 1848–1850 uczestniczył (z A. Cieszkowskim) w działaniach Ligi
Polskiej, zespalającej legalną aktywność społeczną z narodową, zwł. w formie działań oświatowych wśród ludu.
Na kongresie słowiańskim w Pradze w spierał współpracę słowiańską i zwalczał austroslawizm, z czasem także
panslawizm ros., domagając się przywrócenia niepodległej Polski jako państwa federacyjnego, będącego „częścią sfederowanej Słowiańszczyzny”. Idee federalistyczne, łączące się z poszanowaniem praw każdej narodowości, zgłaszał jako poseł rewolucyjnego parlamentu frankfurckiego (Niemieckie Zgromadzenie
Narodowe), protestując przeciwko włączeniu Poznańskiego do Niemiec. Był posłem do parlamentu pruskiego
(1849, 1859–1870), prezesem Koła Polskiego.

Autor: bialczynski

bialczynski — Wed, 23 Dec 2015 15:34:04 +0000

Wieś w XIX wieku była miejscem ważnym, centrum intelektualnym związanym z osobą Karola Libelta. W latach 1866-75 kilkakrotnie gościł, u Libelta w Czeszewie, Oskar Kolberg, zbierając materiały do swych Pieśni Ludu polskiego.
Przez długie lata nauczycielem w Czeszewie był tu Jakub Chociszewski, ojciec Józefa, znanego pisarza i działacza narodowego. Stąd pochodził Jan Spychalski (1893—1946), malarz, literat i publicysta, związany z poznańską grupą ekspresjonistów Zdrój.
Za płotem stoi Czeszewski kościół, choć nie wygląda, to zbudowany został około 1500 r. Wieżę, wzorowaną na kościele klarysek w Bydgoszczy, wybudowano znacznie później, w 1909 r. W kościele, w lewą ścianę wmurowane jest neorenesansowe epitafium marmurowe Karola Libelta (pochowanego w podziemiach kościoła) z wizerunkiem zmarłego, malowanym według portretu Tytusa Malczewskiego. Poniżej znajduje się nagrobek w kształcie obelisku z czarnego marmuru, poświęcony jego synowi Karolowi, poległemu w r. 1863.
Jak wszędzie na tej ziemi, gdziekolwiek archeologowie nie wbiją swoich łopat to trafiają na pozostałości wcześniejszych kultur. Również okolice Czeszewa obfitują w takie znaleziska. Wykopano tu m.in. narzędzia z epoki kamiennej i kultury łużyckiej, naczynia kultury grobów kloszowych, skarb z wczesnej epoki brązu (1800—1500 p.n.e.), zawierający siekierki i ozdoby, oraz wczesnośredniowieczny grot oszczepu.

Autor: bialczynski

bialczynski — Wed, 23 Dec 2015 15:32:50 +0000

Karol Libelt swoje tezy wyłożył w potężnym, sześcioczęsciowym dziele: Filozofia i krytyka, 1847-1850, z których I część rozważała Samowładztwo rozumu i objawy filozofii słowiańskiej, II i III zawierały System umnictwa czyli filozofii umysłowej, pozostałe zaś Estetykę czyli umnictwo piękne. ***)
Najwyższą władzą jest um, władza praktyczna, czynna. Libelt przepowiadał, iż (zgodnie z dialektyczną zasadą rozwoju) po panowaniu rozumu przyjdzie era umu, po wszechwładztwie filozoficznym Niemiec nastąpi era Słowian. Uważał, że epoka Słowian, głównie Polaków, będzie tą, w której ci ostatni udowodnią istnienie Boga, w oparciu o świadectwa umu. Mesjanistyczna nauka obudzić miała ducha narodu, zainicjować nowe prądy polityczne i Polska jako nauczyciel narodów miała zunifikować myśl ludzką w umie. Filozofia przyszłości będzie oparta, nie na samym dyskursywnym poznaniu, lecz na intuicji i wierze, będzie bardziej konkretna i lepiej odpowie potrzebom życiowym, udowodni istnienie Boga osobowego i duszy nieśmiertelnej.
Jak wszystkie metafizyki polskie XIX w., tak i mesjanizm Libelta kładł nacisk na historiozofię i na posłannictwo narodów, zwłaszcza polskiego. Jednakże historiozofia jego była trzeźwiejsza od innych, nie mówiła o Chrystusie narodów ani o nadchodzącej epoce Ducha Świętego.
Wiele miejsca w twórczości Libelta (podobnie jak i pokrewnego mu Kremera) zajęła estetyka. Była ona u obu myślicieli zależna od Hegla, idealistycznie widziała piękno w tym, że duch przenika materię.

**) W pierwszej połowie XIX w. pojawił się w Polsce cały zastęp metafizyków, jednomyślnych w tezach podstawowych, a bardzo różniących się w szczegółach. Jedynym ośrodkiem ich działalności był Paryż, inni działali w samodzielnie Trentowski w Niemczech, Gołuchowski na wsi w Kongresówce, Cieszkowski i Libelt w Wielkopolsce, Kremer w Krakowie. Większość ich rozpoczęła swą działalność dopiero po powstaniu 1830 roku.
Byli wśród nich filozofowie zawodowi, ale w dziejach mesjanizmu nie mniejszą rolę odegrali poeci: Mickiewicz, Słowacki i Krasiński, oraz działacze religijni, jak Towiański. Dążenia mesjaniczne łączyły ich wszystkich, ale metoda rozumowań, a częstokroć i wyniki były inne u wieszczów niż u uczonych. Wieszczowie pragnęli stworzyć filozofię polską, a uczeni filozofię absolutną. Uczeni mesjaniści znali współczesną filozofię europejską i korzystali z niej, wieszczowie bardziej samorodnie tworzyli swą metafizykę.
Znacznie upraszczając można rzec, ze najważniejszą różnicą dzielącą mesjanistów była ta, że jedni z nich byli racjonalistami, a drudzy mistykami.
***) Syntetyczny opis systemu Karola Libelta: http://www.ptta.pl/pef/pdf/l/libelt.pdf

Autor: Don

Don — Wed, 23 Dec 2015 07:55:02 +0000

Witam!
To dość specyficzny strażnik. Znany z ignorowania słowiańskich starożytności. Na czym zatem jego strażowanie ma (miało) polegać?