Cytat: Nazwa Allenstein dosłownie oznacza więc „kamień nad Łyną, łyński kamień”[19.1][20.1], a w przenośni „zamek nad Łyną”. Została użyta w przywileju lokacyjnym miasta z 1353 roku. Pochodzi ona od nazwy rzeki Łyna, która po niemiecku brzmiała Alle, lecz pochodziła od staropruskiej nazwy Alne (1251, 1308 r.) lub wcześniejszej nazwy Alina oznaczającej „łanię”[19.1]. Końcówka -stein (dosł. ‘kamień’) często była używana jako poetyckie lub symboliczne określenie zamku lub twierdzy. Bardziej dosłowna nazwa Allenburg w momencie zakładania Olsztyna była już zajęta przez zbudowany wcześniej zamek nad dolną Łyną, późniejsze miasto Alembork. ”
Etymolodzy uważają, że: „Polska nazwa Olsztyn jest spolszczeniem pierwotnej nazwy niemieckiej i była używana już w średniowieczu, prawdopodobnie przez podobieństwo do Olsztyna koło Częstochowy. Już w XV wieku Jan Długosz notuje polskie odpowiedniki nazwy – Holsten i Olsten. Pod koniec XV wieku występują formy Olsthin i Olstin, a od XVII wieku w dokumentach powszechna staje się nazwa Olsztyn[19.1].” By Orlicki: To jest niewątpliwie spolszczenie nazwy niemieckiej, lecz nazwa niemiecka była zniemczeniem prusińskiej a prusińska zamiennikiem dla nazwy prasłowiańskiej, łużyckiej. I w ten sposób, jak z posmem łacińskim a od arjowym, od winczanskim, koło zatacza krąg i wraca do pierwotnej prawdy!

„Spis geograficzno-topograficzny miejscowości leżących w Prusach z 1835 roku, którego autorem jest J.E. Muller notuje obecnie używaną, polską nazwę miejscowości Olsztyn oraz niemiecką Allenstein[21].
Historia Olsztyna, stolicy województwa warmińsko-mazurskiego.
Herb Olsztyna na najstarszej pieczęci większej miasta
Początek miastu dał zamek kapituły warmińskiej zbudowany nad Łyną w połowie XIV wieku, od którego pochodzi nazwa miasta – niem. Allenstein, czyli „twierdza nad Łyną”. W 1353 roku kapituła warmińska lokowała przy zamku miasto Olsztyn. Znajdowało się ono w południowej części Warmii, biskupiego państewka, które miało autonomię w obrębie państwa zakonu krzyżackiego w Prusach. Olsztyn wraz z komornictwem olsztyńskim należał do kapituły warmińskiej (warmińskiej kapituły katedralnej), która miała siedzibę we Fromborku.
W czasie wojen polsko-krzyżackich Olsztyn dwukrotnie znalazł się na krótko we władaniu polskim: w 1410 po bitwie pod Grunwaldem i w 1414 w wojnie głodowej.
Od II pokoju toruńskiego w 1466 roku Olsztyn wraz z całą Warmią przez 306 lat leżał w granicach Polski. Znajdował się w obrębie Prus Królewskich należących do Korony Królestwa Polskiego. Warmia była wówczas autonomicznym księstwem, a miasto pozostawało własnością kapituły. W latach 1516–1521 w Olsztynie mieszkał i pracował Mikołaj Kopernik.”

By Orlicki: Warto zauważyć, że ten drug rdzeń niemieckiej nazwy Olsztyn czyli Allenstein, więc „STEIN”, ma również bardzo prawdopodobne, pochdzenie od prasłowiańskie, od łużyckie/wenedyjskie. Bowiem mówi o czymś stałym, stojącym w miejscu, jakiego to wyrazu bardzo liczne synonimy znajdujemy w językach słowiańskich, ściśle powiązane etymologicznie i niewatpliwie prastare, jak; stać, stąpać, stopa, stałe, stanica/stanca, staje, wstaje, stary, stop, stół, stolec, stolnik, stolica, itd….. Na tym można a nawet należy oprzeć źródło słowa niemieckiego stein, czyli coś stałego, niewzruszalnego, twardego.

To takie „odkrycie , o którym wiedziano od dawna, bo były o tym przekazy. Dawniej otwór wejściowy trochę odstraszał odorem szczyn 😁 ale pewnie był eksplorowany przez zapaleńców.
Jaskinie są nie tylko w tym miejscu pokazanym na zdjęciach 😉

Sensacyjne odkrycie: sieć jaskiń pod zamkiem w Olsztynie koło Częstochowy. Archeolodzy znaleźli jaskinię, złożony system tuneli i szczelin
https://dziennikzachodni.pl/sensacyjne-odkrycie-siec-jaskin-pod-zamkiem-w-olsztynie-kolo-czestochowy-archeolodzy-znalezli-jaskinie-zlozony-system-tuneli-i/ar/c15-15108518

hole to nie tyle dziura co odsłowiano-aryjskie kole, koło, czyli dziura okrągła, kolista.

A dlaczego hole na pewno jest od-słowiano-aryjskie, bo sanskryckie kala > w słowiańskie kolo > w słowiano-bałtyjskie kouo [Kouo – miasto Kowno (pol) Kaunas (lit)] > w lechickie koło.

Albo hole jest wprost od-lechickie czyli zachodniosłowiańskie (może z pra-czeskiego/pra-horwackiego wzięte – kolo), dlatego że h jest mniej energetyczne niż k, a więc typowe dla mowy młodszej już uproszczonej, zużywającej mniej energii.

Więc OL-sztyn Kolista Ściana, albo wejście koliste do jaskini, do s-KO-nu (stąd ja-s-KOnyja / dzisiejsze jaskinia), kolistego otworu w głąb ziemi, do kurhanu grzebalnego.

(h)Olsztyn- Holestein.
Zamek w Przymiłowicach , szerzej znany jako zamek w Olsztynie k.Częstochowy, to tzw. zamek typu jaskiniowego, gdyż posiada wewnątrz murów wejście do jaskini (jaskiń).
Holestein to zbitka dwóch słów; hole – dziura, stein -kamień/skała

Tak tylko przy okazji: są w Polsce dwa miasta o identycznej nazwie – na Warmii i koło Częstochowy. Ol-sz-tyn. Sz-tyn jasne, a ol?

Były też u Słowian i Bałtów inne nazwy równie ważne:

1. głozno – jak oko – po rosyjsku do teraz głaza – oczy, a to od mitologicznej opowieści o Łzie z Oka Swarożyca, czyli Słońca zamienionej w kamień – głaz / glaseum, co podawał już Tacyt jako nazwę u Bałto-Słowian.

2. Jantar = jąt’ar = jąć+tar, pochodzi ponoć z bałtyjskich języków gintaras – litewskie, pruskie – gentar. Co ma znaczyć gin – bronić, chronić, tar – kamień.

A można to wywodzić właśnie od „jąć” – brać, chronić, bronić (po-jmać i poj-mować), więc nie tylko kamień mocy chroniący, ale też kamień mądrości – „dający zrozumienie / wiedzę” od bogów. Także jeśli weźmiemy wprost giń – „z_GIŃ przepadnij siło nieczysta” oznacza pojmanie nieczystej siły i jej z-ginienie (z-gubę) = unicestwienie.

Tyle że słowiańska nazwa jąt’ tar wydaje się być tu pierwotniejsza bo o szerszym zasięgu znaczeniowym, tj. jest korzeniem / źródłem szerszej gamy pojęć.

Także moim zdaniem stąd wywodzi się nazwa amber – od ąber (aum-ber a nie oum-ber, ta głoska to au nie ou), czyli znów jau- lub ja- „biorę” (Ą – jako Aum – to inaczej najpierwotniejsze wypowiedzenie głośno jAU/yAU = Am/Jam. Am + ist = Jam Jest – ja istnieję) to jest długie „a” – AA, o którym mówi Tadeusz Mroziński i w pełni się tu z nim zgadzam, że bierze się to z pierwszych głosek jakie wydaje dziecko przychodzące na świat i jest to pierwsza litera/głoska mowy wypowiadanej przez człowieka, chwiejna – coś pomiędzy czystą spółgłoską „j” a samogłoskami „y”, „i”, „a”.

Stąd też Aą/Ją/Yą (jau) i Aǫ/Jǫ/Yǫ (jou) – daje taką szeroką gamę dalszych z tego rdzenia znaczeń, od Jau – Jam i Ja oraz Jo = ja, po np. ya/yǫ/iǫ/jǫ + st = jest /jestem / ist-nieję oraz ye+st’ = jeść/ jem (yem) oraz yist’ (jiść) = iść (idę) oraz jąt/ jǫt’/ jǫć = jąć.

Stąd też polskie „JaJo” = jajo i czeskie Vajo = jajo, to z czego rodzi się życie: tj. pisklę, ale i dziecko, tj. z JaJo (ze mnie samej / ze mnie samego / z nas samych, z mojego „Ja” „Jąte”) co jest RÓWNOWAŻNE słowu OwO (owal [krąg, krągłość np brzucha], owula [jajo], owo [to coś / to ktoś – bez płci jeszcze], ow-ca, owo-c, owi-ć = powić [urodzić, ale też stworzyć – u-wić], owi-n – krąg świętego ognia).

Bor – znaczy nie tylko wiercić – borować ale też wprost z „boru” z borowej żywicy – soku drzew iglastych. Bo bór to tylko las szpilkowy, a takie rosną na wydmach i w górach.

Ortografia jest wymysłem związanym z zapisem mowy mówionej więc „bur” – to równie dobrze mógł być „bór”, albo „bor”, więc bórst’yn labo borst’in (t’ – to niedoszłe ć – trochę twardsze, albo zmiękczone t).

Rzymianie używali innej nazwy – succus i succinum (co tlumaczą „sok”, być może żywica zastygła właśnie, czyli sok z drzewa), a Grecy – elektron

sz-tyn oczywiście ściana, skała, kamień – tyn – ogrodzenie kamienne (np. Tyniec, albo tynk, albo s-t’ina = ściana).

Jantar mówią też Tatarzy, Baszkirowie, Jakuci, Czeczeni, Tuwiańczycy i Awarowie. A ambar/amber jest w sanskrycie, hindi, beludżi, bengalskim. Po węgiersku borostyan. Wszyscy południowi Słowianie którzy byli pod wpływem Turków mają od nich to określenie, oprócz Chorwatów, którzy nie mieli Turków u siebie i mówią jantar – tak jak Polacy, Czesi, Słowacy, Słoweńcy. Ukraińcy, Białorusini i Rosjanie tylko bursztyn.

Najwyraźniej szlak jantarowy wiódł od Łotwy, Litwy, Prus, przez Polskę (Mazowsze, Harię czyli Małopolskę i Śląsk), Czechy, Słowację, Słowenię do Chorwacji.

Muzeum Ziemi,
w “Genezie bursztynu bałtyckiego “ wspomina, że etymologia słowa “bursztyn “ nie została dotychczas wyjaśniona przez językowznawców .
Według mnie “bur – sztyn” jest typowym, starosłowiańskim dwuczłonowym słowem składającym się ze słów;
-“ bur” – kiedyś oznaczało otwór, bo w polskim mamy “borowanie” w zębie u dentysty, a w rosyjskim “ burenije” to wiercenie,
– “sztyn” – to “ kamień “ zachowane w kaszubskim nazwaniu/nazwisku Styn i po celtyckim nazwisku angielskim Stone.
Czyli nazwanie “ bursztyn” to kiedyś ‘kamień z dziurką ‘, a obecnie – ‘bursztynowy koralik’.

Kaszubskie nazwisko Styn nosiło w 2014 r nosiło w Polsce 800 osób, w Niemczech 43, w Szwecji 16, na Ukrainie 5, w Anglii i Norwegii po 4.
Liczne nazwisko Stone nosiło w Anglii 39 318 , było liczne w innych krajach, ale w Niemczech tylko 91 osób a w Polsce 14.

Obecnie w Polsce nazwisko Styn nosi jeszcze 790 osób , ale w woj. pomorskim aż 731 !!, a nazwisko Bursztynowicz 328 osób w całej Polsce.

Z upływem wieków powstały nowe nazwania bursztynu w Europie – Ambre na terenie obecnej Francji, Ambro na terenie obecnej Polski i Amber na terenie Anglii [obecnie na codzień spotykam kobiety-kasjerki z imieniem Amber na wizytówce].
O tym i bursztynie jest więcej na blogu Pana Bialczynskiego;
Tadeusz Mrozinski – Żywica winna i kamień…..Styczeń 2025, 2025.