Str. 8-9
…„Na przesilenie dnia z nocą, 25 grudnia, obchodzono noworoczną, pierwszą ze czterech uroczystości Roka. Nazywa się ona, u rusinów i czechów Kolady; u nas zaś Gody. Pierwsze miano wywodzi Rakowiecki od ku-ładu: albowiem w tym to dniu, przyjmowano nową drużynę i wszystko wracało do zwykłego ładu. Gody polskie pochodzą od god (annus). Życząc sobie do siego Roka, życzono doczekania następnej noworocznejj uroczystości Roka.
…
Ponieważ Gody rozpoczynały god nowy, przeto, życząc doczekania następnego nowego roku, mówiono: „żebyśmy doczekali następnej takiej samej uroczystości Roka” , tj. dożyli do siego Roka. Jakoż, w niektórych okolicach naszego kraju (w Augustowskiem) miasto do siego Roka; mówią:—„daj Boże doczekać przyszłego roku” . Wyrazem zgody noworocznej, na Gody, było wspólne pożywanie kaszy z pęczaku z makiem i miodem. Kasza ta nazywa się kucią; i od niej w pewnych miejscowościach, Gody, Kucią nazywają. Miano jej pochodzi od kucia, obijania, jęczmienia w stępie, żeby otrzymać pęczak. W czasach pierwotnych czci Roka, jęczmień był przedniejszem zbożem (ziarnem boskiem). Z niego też robiono piwo i wypiekano chleby poświęcane bogom (bohenki); tj. napój i pokarm obrzędowy. Choć wykopaliska dowiodły odwieczności u nas owsa; lecz nie używano go jako zboża.”… Otóż do przygotowania kuci używano tylko jęczmienia; do którego przydawano miód wyraz słodyczy; i mak sprawcę spokoju i spoczynku: – „Cicho by makiem zasiał”. -Wiedźmy, płaksiwym osseskom, kładną makówki pod głowę… Dawniej na Ukrainie, – wiem to od ojca co stał na kresach za Poniatowskiego – (także) kucię stawiano na grobach umarłych;… Jak z tego wszystkiego widzimy Gody były uroczystością noworoczną. W dniu tym wierni gromadzili się na uroczysku. Prorokinie wołając do siego Roka, część kuci rzucały ku niebu; i tym sposobem zdejmowały urok sprowadzający nieurodzaj; co trwa dotąd w Lubelskiem i na Rusi. Gospodarz pierwszą łyżkę kuci, podrzuca w górę. Następnie, prorokinie, kutię między ojców rodzin rozdzielały. Ci, z oną cząstką, wracali do domów; i by dziś opłatkiem, dzielili się z rodziną i z drużyną, powtarzając „do siego Roka.” Kucię, przyniesioną z uroczyska, mięszali z własną; tak jak dziś kładziemy opłatki na misy i półmiski godowe. Każden miał prawo zażądać kuci, skoro wszedł śpiewając: -„Ej Kolada Koladicu! Dajte maczku i kuticu”.- Dawanie kuci było wstępem do podarków godowych, nazwanych od Kolady, kolędą. Przeto, Gody obchodzono z rozkwitem gościnnym, przesłanką urodzaju tegorocznego: dlatego to, każdą ucztę wystawną, poczęto nazywać godami. Silono się nad możność; jakoż powstało przysłowie: -„dziś gody, a jutro głody.”-Gody koiły wszelkie niesnaski zeszłoroczne. Gniewanie się w tym dniu, kłócenie się było grzechem, urokiem śmiertelnym: gdyż po dziś dzień wierzą, iż gniewający się w dzień godowy, nie doczeka następnej takiej uroczystości. Z tego powodu, w moich stronach rodzinnych, każden podtrzymuje wesoły nastrój ducha. Czy kolędy kantyczkowe są odgłosem pieśni noworocznych na cześć Roka? -Sławianie to lud słowa, lud pieśni; zatem i sławy…”

Pani z Ukrainy (Awdijiwka/Авдіївка to wschodnia Ukraina – stąd być może takie zamieszanie co do skladników kutii… ) opowiada o kutii z ryżem (?)…
A to prawdziwa polska, podolska kutia wg. przepisu mojej prababci Łucji ur. w 1853 r. w Germakówce/Podole, oficjalistce zarówno w Germakówce, jak i oficjalistce i administratorce folwarku Borusówka (własność Dunin-Borkowskich) koło Mielnicy Podolskiej (tu urodziła się w 1875 r. moja babcia i moja mama/1918 r.), którą oczywiście także do swojej śmierci ZAWSZE przygotowywała moja rodzicielka w naszym domu, mieszkając już na terenie Pomorza Królewskiego:
– ½ kg pszenicy/jęczmienia (bez łusek: w okresie całego mojego dzieciństwa i młodości zboże w łusce musiało być odpowiednio przygotowane: namoczone zboże wkładaliśmy w ściereczkę/robiło się mały węzełek i tłuczkiem tłukło/kuto [stąd: KUCIA/KUTIA] zawiniętą pszenicę/jęczmień kilkanaście minut, co chwile przekręcając węzełek; dalej pszenicę wysypywało się na blachy i suszyło, a kolejną czynnością było wydmuchiwanie łupinek…)
– ½ kg maku niebieskiego,
– ½ litra płynnego miodu
– duża garść orzechów włoskich (można dodać też orzechy laskowe),
– duża garść rodzynek,
– 1 laska wanilii,
– inne bakalie np. sparzone i obrane migdały, daktyle, figi…

Była to w moim domu rodzinnym GŁÓWNA potrawa, kończąca WIGILIĘ, podawana w miseczkach/kubeczkach, półpłynna, ZIMNA – niezwykła w smaku…

Str. 8-9
…„Na przesilenie dnia z nocą, 25 grudnia, obchodzono noworoczną, pierwszą ze czterech uroczystości Roka. Nazywa się ona, u rusinów i czechów Kolady; u nas zaś Gody. Pierwsze miano wywodzi Rakowiecki od ku-ładu: albowiem w tym to dniu, przyjmowano nową drużynę i wszystko wracało do zwykłego ładu. Gody polskie pochodzą od god (annus). Życząc sobie do siego Roka, życzono doczekania następnej noworocznejj uroczystości Roka.
…
Ponieważ Gody rozpoczynały god nowy, przeto, życząc doczekania następnego nowego roku, mówiono: „żebyśmy doczekali następnej takiej samej uroczystości Roka” , tj. dożyli do siego Roka. Jakoż, w niektórych okolicach naszego kraju (w Augustowskiem) miasto do siego Roka; mówią:—„daj Boże doczekać przyszłego roku” . Wyrazem zgody noworocznej, na Gody, było wspólne pożywanie kaszy z pęczaku z makiem i miodem. Kasza ta nazywa się kucią; i od niej w pewnych miejscowościach, Gody, Kucią nazywają. Miano jej pochodzi od kucia, obijania, jęczmienia w stępie, żeby otrzymać pęczak. W czasach pierwotnych czci Roka, jęczmień był przedniejszem zbożem (ziarnem boskiem). Z niego też robiono piwo i wypiekano chleby poświęcane bogom (bohenki); tj. napój i pokarm obrzędowy. Choć wykopaliska dowiodły odwieczności u nas owsa; lecz nie używano go jako zboża.”… Otóż do przygotowania kuci używano tylko jęczmienia; do którego przydawano miód wyraz słodyczy; i mak sprawcę spokoju i spoczynku: – „Cicho by makiem zasiał”. -Wiedźmy, płaksiwym osseskom, kładną makówki pod głowę… Dawniej na Ukrainie, – wiem to od ojca co stał na kresach za Poniatowskiego – (także) kucię stawiano na grobach umarłych;… Jak z tego wszystkiego widzimy Gody były uroczystością noworoczną. W dniu tym wierni gromadzili się na uroczysku. Prorokinie wołając do siego Roka, część kuci rzucały ku niebu; i tym sposobem zdejmowały urok sprowadzający nieurodzaj; co trwa dotąd w Lubelskiem i na Rusi. Gospodarz pierwszą łyżkę kuci, podrzuca w górę. Następnie, prorokinie, kutię między ojców rodzin rozdzielały. Ci, z oną cząstką, wracali do domów; i by dziś opłatkiem, dzielili się z rodziną i z drużyną, powtarzając „do siego Roka.” Kucię, przyniesioną z uroczyska, mięszali z własną; tak jak dziś kładziemy opłatki na misy i półmiski godowe. Każden miał prawo zażądać kuci, skoro wszedł śpiewając: -„Ej Kolada Koladicu! Dajte maczku i kuticu”.- Dawanie kuci było wstępem do podarków godowych, nazwanych od Kolady, kolędą. Przeto, Gody obchodzono z rozkwitem gościnnym, przesłanką urodzaju tegorocznego: dlatego to, każdą ucztę wystawną, poczęto nazywać godami. Silono się nad możność; jakoż powstało przysłowie: -„dziś gody, a jutro głody.”-Gody koiły wszelkie niesnaski zeszłoroczne. Gniewanie się w tym dniu, kłócenie się było grzechem, urokiem śmiertelnym: gdyż po dziś dzień wierzą, iż gniewający się w dzień godowy, nie doczeka następnej takiej uroczystości. Z tego powodu, w moich stronach rodzinnych, każden podtrzymuje wesoły nastrój ducha. Czy kolędy kantyczkowe są odgłosem pieśni noworocznych na cześć Roka? -Sławianie to lud słowa, lud pieśni; zatem i sławy…”

Pani z Ukrainy (Awdijiwka/Авдіївка to wschodnia Ukraina – stąd być może takie zamieszanie co do skladników kutii… ) opowiada o kutii z ryżem (?)…
A to prawdziwa polska, podolska kutia wg. przepisu mojej prababci Łucji ur. w 1853 r. w Germakówce/Podole, oficjalistce zarówno w Germakówce, jak i oficjalistce i administratorce folwarku Borusówka (własność Dunin-Borkowskich) koło Mielnicy Podolskiej (tu urodziła się w 1875 r. moja babcia i moja mama/1918 r.), którą oczywiście także do swojej śmierci ZAWSZE przygotowywała moja rodzicielka w naszym domu, mieszkając już na terenie Pomorza Królewskiego:
– ½ kg pszenicy/jęczmienia (bez łusek: w okresie całego mojego dzieciństwa i młodości zboże w łusce musiało być odpowiednio przygotowane: wcześniej namoczone zboże wkładaliśmy jako dzieci w ściereczkę/robiło się mały węzełek i tłuczkiem tłukło/kuto [stąd: KUCIA/KUTIA] zawiniętą pszenicę/jęczmień kilkanaście minut, co chwile przekręcając węzełek; dalej pszenicę wysypywało się na blachy i suszyło, a kolejną czynnością było wydmuchiwanie łupinek…)
– ½ kg maku niebieskiego,
– ½ litra płynnego miodu
– duża garść orzechów włoskich (można dodać też orzechy laskowe),
– duża garść rodzynek,
– 1 laska wanilii,
– inne bakalie np. sparzone i obrane migdały, daktyle, figi…

Była to w moim domu rodzinnym GŁÓWNA potrawa, kończąca WIGILIĘ, podawana w miseczkach/kubeczkach, półpłynna, ZIMNA – niezwykła w smaku…