Autor: Pola Dec

Pola Dec — Mon, 02 May 2022 12:32:08 +0000

Autor tego artykułu, Antoni Prochaska wchodzi w polemikę z innym badaczem, Matfiejem Lubawskim niedowierzając w rzetelnie przez niego opisany autonomiczny ustrój Wielkiego Księstwa Litewskiego:
„W takim razie zagadka objęcia tych krajów (Rusi) przez Litwę staje się jeszcze trudniejszą do rozwiązania, nie widzimy bowiem żadnego kitu, spajającego te rozbite,niezawisłe części, w je d n ą i to dużą całość, ciągle jeszcze się zwiększającą i na dwa fronty wiodącą wojny. Nie możemy dać wiary, aby sam książę stanowił ów kit, zwłaszcza, skoro się dowiadujemy, że w ładza jego była elekcjyną, a nadto była podzieloną, tak że było dwóch niejako wielkich książąt n a czele kraju. Więc mimo
tej dwoistości władzy—pytamy—cel jedności państwowej był osiągnięty? Przypuszczamy raczej, że tylko przy autokratycznej i silnie zcentralizowanej wladzy mogło być urzeczywistnione owo zapanowanie nad księstw am i—aneksami; gdy jednak ani o autokratyzmie, ani o centralizacji na Litwie ówczesnej nie może być mowy, znajdujem y się w jakiemś błędnem kole zagadnień i na żadne z nich
nie znajdujem y odpowiedzi.”

Czy rzeczywiście? ustrój ten wygląda przecież w swoim założeniu,z pewna różnica w szczególach jak ustrój Wielkiej Lechii, a ona trwała tak i spajała wchodzące w jej skład ziemie przez tysiąclecia.

Komentarze do: Antoni Prochaska – Nowsze poglądy na ustrój wewnętrzny starej Litwy

Autor: Pola Dec