Na pewno wiem, że chcę dobrnąć do dna, tzn zrozumieć dlaczego my mamy taką gramatykę, jaką mamy. Dlaczego my mamy aspekty dokonane i nie, a niektóre języki mają to jako czasy
Dlaczego język wyrzucił właściwie i rozjechał koncepcję czasowników jednotliwych i częstotliwych (dać dawać) i pomieszało się wszystko jak zaczęło się dodawać przedrostki.
W efekcie mało kto czuje różnicę między dokonanością a częstotliwością. Ale ja czuję, i uwiera mnie czasem jak chcę powiedzieć coś tak jak chcę , jak czuję, a język oficjalnych gramatyk mówi mi, że „tak nie wolno, tak się nie mówi, to archaizm, neologizm, regionalizm, niepoprawność… )
To tak. Pozdrawiam wszystkich świątecznie.

http://boskizielonyblog.blox.pl/2018/12/gramatyka-polska-po-nowemu.html
https://joannacholuj.pl/mojeksiazki/
https://joannacholuj.pl/gramatyka-polska-po-nowemu/

Piękny tekst i pasujący tu do artykułu Pana Czesława o słowie , znalazłam u Nepomucena Kamińskiego (może go trzeba do strażników wiary p?)
Właściwie nie bezpośrednio bo to tekst z opisu gramatyk polskich
https://gramatyki.uw.edu.pl/book/499
więc i komentarze są specyficzne i myślę, nieprawne, ale… jednak referują dzieło.

„Mówiąc, czy język nasz jest filozoficzny, mówiliśmy tylko przedmiotowo; mówiliśmy nominalnie, jak nam powiadano, jak nas nauczono, ale niemówiliśmy instrumentalnie, to jest: niebraliśmy sami języka środkiem jako ducha, jako materyję czyli tworzywo, i jako przedmiot; nieokazywaliśmy, jakim sposobem i czém się stawał” (s. 119).

W tym artykule daje więcej przykładów, koncentruje się na większej liczbie znaczących „wyrobków”, odnajdywanych nierzadko w przypadkowo ze sobą zestawianych wyrazach, często własnych neologizmach. Nadal jednak zrąb pracy stanowią rozważania nad je, ju, ja i się:

„Dowodem najwyższéj filozoficzności języka są wyrobki: Je, ju, ja i się; (jest, istność, iściwość, istliwość, istota, jestestwo, istnieć, iścieć, iściwy, isty, jąć, po-jąć, po-jętliwy, po-jętny, po-jemliwy, jemny, po-jemny, po-jętliwość, po-jętność, je-dno, w-idno, w-jedno, w-jé (coś w-je), po-w-je, w-jedza (wiedza). Tym idealnym wyrazom, stoją przez środek, medium, s-ię, jako oppositum, następujące: Siebie, mnie, być, byt, bytność, pobyt, bierliwy, bierny, bierność, bierliwość, stwór, stworzenie, stwora, twór, tworzenie, twórczość, tworliwość, tworność, wytwór, potwór, potworzysko, poczwara, poczwarka, potworek, potworka, (tak zwane augmentatywa i diminutywa, są formy potencyi zmysłowéj: + i – postaciowe), i wiele podobnych” (s. 128–129). ”
„[…] wyraz: Smak, kto się weń etymologicznie wpatrzy, oznacza onomatopeicznie: że to jest […] płynna siła z ciała; że to jest sok, […] smak, który idzie przez cmok, przez wciągnięcie czegoś miłego i przyjemliwego; dalej, ażeby się jego jakości dowiedzieć, zatrzymujemy przemocą przez jakiś moment w języku, a potem ten sok, tę jakość połknąwszy i mlaskiem to ogłosiwszy, wydajemy sąd: że jest dobre, że jest rzecz do brania”.

Kamiński zatem nie przyjmuje żadnego określonego systemu wartości głosek, ustala je dopiero w trakcie „analizy”, którą rozpoczyna od jakiegoś wybranego elementu dźwiękowego wyrazu. Spółgłoski i samogłoski przybierają różne wartości zależnie od kontekstu znaczeniowego: możliwe więc, że w innych wypadkach ze spółgłoską s wiązał Kamiński wyobrażenia zupełnie inne niż w wyrazie smak. Jest rzeczą oczywistą, że w ten sposób można dowieść wszystkiego, czego się chce dowieść.

Duch czasu do pewnego stopnia zaważył nawet na objaśnieniach etymologicznych historyków i filologów, jak Joachim Lelewel czy Samuel Bogumił Linde.

Do kręgu językoznawców natchnionych wypada też zaliczyć Mickiewicza z okresu mistycznego. Wielki poeta znacznie rzadziej jednak uzasadnia treść wyrazu mistycznymi wyobrażeniami o wartości głosek, częściej natomiast w swoich wywodach opiera się na skojarzeniach dźwiękowych, które podporządkowuje swoim ideom filozoficznym i historiozoficznym. Powszechnie znana jest jego etymologia imienia Nabuchodonozor, które ma pochodzić od ne Boh odno car (nie Bóg, lecz car) [Walczak 1999, 264–266].
Kamiński zastanawia się nad filozoficznością naszego języka, przypatrując się najpierw zarówno grafii poszczególnych liter, jak i brzmieniom głosek. Doszukuje się symbolicznych znaczeń w kształcie liter, a przypadkowe i często tylko bardzo przybliżone podobieństwo brzmieniowe wyrazów pozwala mu łączyć je ze sobą, co sygnalizuje kursywą. Przykładowo o literze M – stosując termin głoska – mówi m.in.:

„Tę głoskę M mieli kabaliści za trzy piramidy mądrości; to jest trzy kąty wraz z przewróconym. Unum versum sum, uniwersum. Przewracam się, jestem Lellum po Lellum. – Lellum po Lellum, znaczy iść kulawą przez Lamdę; co kula to się toczy; Lell po Lellum znaczy iść palcami – Pollex – Pollux; palce znaczą liczenie, iście przez Lamdę, liczbę, rachunek – znaki święte – runy, bukwa, buksztab. Mówiono i rachowano palcami – nawet dotąd utrzymuje się ten sposób uczenia na Czerwonej Rusi. Kto złoży obie dłonie wielkimi palcami ku sobie, widzi śliczność, śliczenie (symetryja), widzi W (wiele) czyli M przewrócone, widzi Moc” (s. 87) […] Głoska M jest razem liczbą 3.★ – Głoska M ma w sobie razem N, ma w sobie Z, to jest ma w sobie dwa, czyli N położone: Z★. Głoska M jest zarazem B w innym kierunku, i t. d.” (s. 88).

Autor przypisuje znaczenia poszczególnym samogłoskom i – zwłaszcza – połączeniu je, które jest szczególnie ważne dlatego, że występuje w czasowniku jest. Fałszywa etymologia każe mu ten czasownik widzieć w rzeczowniku istota, zapisywanym jako jestota:

„Człowiek jest jestota, istota, która istnie zaiste, zaistnie ze swojego jest, z jistoty swojej, która wié i czuje zarazem, która ma wied i wid, i czucie w jednostce” (s. 94).

Sylabę je (obecną w czasowniku jest, co wskazuje na bycie, ale i miejsce tego bycia) łączy z ja, automatycznie odwołując się do zaimka ja (a także jego formy supletywnej mnie i zaimka zwrotnego się):

„Jamto, poznawszy swoje je, poznał zarazem swoje Ja i swoje się i swoje mnie. Moje mnie, jest moje oppositum, zawsze stoi przed mojém Ja, jako przedmiot mego poznania” (s. 96).

Te uwagi o ważnych dla autora połączeniach je, ja, także jo, ju★ pozwalają na zrozumienie fragmentu o znaczeniu samogłosek:

„Wszystkie samogłosy coś znaczą, na przykład: je miesce; i czas i tosamość; o obwód miesca, objęcie; u ścisłą głębokość; a łącznik i rozłącznik (cyrkel: A★, głos dyfferencyi, różnicowania, rozumu i rozsądku); e exystencyją” (s. 101).

Znaczenia ustalone na zasadzie dowolnych skojarzeń są też przypisane wybranym kategoriom morfologicznym, np. systemowi przypadków gramatycznych:

Cytaty z https://gramatyki.uw.edu.pl/book/499