W pełni zgoda – Bo jak mogą być dumni z takich zabytków ludzie którzy uważają się za przybyłych tutaj 1000 lat temu małpoludów z bagien Prypeci – przecież to nie ich!

Odwiedziłem ostatnio Bronocice (osada megalityczna a w zasadzie centrum małego państwa które ją otaczało sprzed 5 tysiącleci). Żadnych oznaczeń co tam się znajduje, co odkryto w tym miejscu, jak trafić do pomnika upamiętniającego znalezisko „Wazy z Bronocic”. Rozmawiałem z mieszkańcem, ludzie są bardzo rozżaleni, nikt nie interesuje się tym co tam znaleziono i wciąż znajduje. Ciągle ludzie coś wyorują na okolicznych polach położonych na wzgórzach wokół osady(kości, szczątki naczyń, całe naczynia, narzędzia krzemienne itp). Każde większe deszcze wiosenne czy jesienne wypłukują masę odkrywek, każda orka czy inne prace polowe powodują, że ludzie ciągle coś znajdują. Obok pomnika ktoś położył masę wydobytych z ziemi kości które wyglądały na zwierzęce pozostałości po dawnych mieszkańcach tej niemal 50 hektarowej osady. Stojąc przy pomniku patrząc na północy zachód widać niedaleki (jeden z trzech ostatnich zachowanych) kurhan w Szczotkowicach umiejscowiony na jednym ze wzgórz. I tylko dlatego można go zobaczyć i odnaleźć bo nie ma o nim żadnej informacji na przydrożnych oznaczeniach. Od miejsca znalezienia „Wazy” do kurhanu można dotrzeć wąską piaszczystą drogą niestety dla osobowego samochodu mało dostępną i trzeba jechać dookoła przez Dziekanowice.

Okolica jest biedna, nie przelewa się tam mieszkającym i gospodarującym na lessowych wzgórzach ludziom, młody człowiek z którym rozmawialiśmy, którego pole przylega do działki na której odkryto osadę i wazę, codziennie dojeżdża do pracy 50 km. Ludzie liczyli, że powstanie tam skansen/ muzeum archeologiczne jak te z Biskupina, karpackiej Trzcinicy, Krzemionek Opatowskich, niestety mylili się, nikt się tym nie interesuje.

W każdym normalnym i wolnym kraju, mając takie znaleziska jak osadę sprzed 5-6 tysiącleci z najstarszym na świecie wizerunkiem pojazdu kołowego, 1,5 km dalej kilka kurhanów sprzed 3,5 tys., a naście kilometrów dalej Słonowice gdzie odkryto kompleks megaksylonów z IV tys. p.n.e http://www.kazimierzaw.pl/Starostwo/Historia/slonowice.html oraz całą okolicę wokół Kazimierzy Wielkiej usianą wykopaliskami i badaniami w Zagórzycach, Stradowie, Jakuszowicach, Krzczonowie http://www.kazimierzaw.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=188&Itemid=151 powstałby potężny kompleks archeologiczny, może nawet nie jeden.

Zrobiono by wokół tego miejsca tyle szumu, tak nagłośniono sprawę, że powstało by tam muzeum, skanseny . Powstały by kino wyświetlające filmy opowiadające o tych miejscach i badanych w tamtejszych wykopaliskach epokach od V wieku p.n.e do wczesnego średniowiecza. Stworzono by festiwale i rekonstrukcyjne imprezy plenerowe. To byłoby miejsce dumy z własnej historii i kultury, gdzie zjeżdżaliby się turyści nie tylko z kraju ale i spoza niego. Lessowe wzgórza wokół Kazimierzy Wielkiej (które jak myślę kryją jeszcze wiele niespodzianek) ożyły by ponownie jak kilka tysięcy lat temu, a wraz z nimi i odżyliby okoliczni mieszkańcy. To jednak może się zdarzyć jedynie w naprawdę wolnym i dumnym z własnej przeszłości kraju, stojącym mocno na własnych nogach. Wierzę, że tak się wkrótce stanie.

To cieszy, bo jest nawiązaniem do tradycji starożytnej Harii, Scytii, Sarmacji i Lechii.